بازنگری ضروری در سیاستهای تولید خودرو: گامی به سوی بهبود صنعت خودرو سازی
صنعت خودرو در ایران امروز با دو درخواست اساسی مواجه است؛ از یک سو نیاز به ارتقاء کیفیت و تنوع محصولات و از سوی دیگر همسویی با سیاستهای کلان کشور در مدیریت مصرف انرژی. در شرایطی که افزایش مصرف بنزین، ناترازی در بخش انرژی و تشدید آلودگی هوا به یکی از دغدغههای اصلی اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شده است، کارشناسان بر این باورند که خودروسازان باید دیدگاه خود را از تولید انبوه خودروهای صرفاً بنزینی فراتر ببرند و سرمایهگذاری در توسعه خودروهای هیبریدی و گازسوز را به یکی از اولویتهای استراتژیک خود تبدیل کنند.
این تغییر رویکرد نه تنها میتواند به کاهش مصرف سوخت و هزینههای ملی منجر شود، بلکه زمینهساز ارتقاء فناوری، افزایش رقابتپذیری صنعت خودرو و حرکت به سمت حملونقل پاک نیز خواهد بود.
ناترازی انرژی؛ زنگ خطری برای صنعت خودرو
سالهای اخیر نشان داده است که افزایش تولید خودروهای بنزینی، بدون تنوع در سبد سوخت، فشار مضاعفی بر شبکه تأمین انرژی کشور وارد کرده است. رشد تعداد خودروها، افزایش سفرهای شهری و بینشهری و بالا رفتن تقاضا برای بنزین، مدیریت مصرف سوخت را به یکی از چالشهای اصلی سیاستگذاران تبدیل کرده است.
کارشناسان بر این باورند که صنعت خودرو نمیتواند خود را از این موضوع جدا بداند. خودروسازان بهعنوان یکی از بازیگران اصلی زنجیره انرژی، باید محصولات خود را متناسب با نیازهای آینده طراحی کنند. ادامه تولید گسترده خودروهای بنزینی، بدون توسعه فناوریهای جایگزین، در بلندمدت نه تنها به نفع صنعت نخواهد بود، بلکه به اقتصاد کشور نیز آسیب خواهد زد.
خودروهای هیبریدی؛ پلی میان امروز و آینده
در بسیاری از کشورهای جهان، خودروهای هیبریدی بهعنوان راهکار عملی برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی مورد توجه قرار گرفتهاند. این خودروها با استفاده همزمان از موتور احتراق داخلی و موتور برقی، ضمن کاهش مصرف سوخت، امکان استفاده آسانتر را نسبت به خودروهای تمامبرقی فراهم میکنند.
مزیت اصلی خودروهای هیبریدی این است که نیاز چندانی به توسعه زیرساختهای شارژ ندارند و مصرفکنندگان بدون تغییر اساسی در الگوی استفاده از خودرو، میتوانند از مزایای کاهش مصرف سوخت بهرهمند شوند. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان خودروهای هیبریدی را بهعنوان حلقه واسط میان خودروهای بنزینی و خودروهای تمامبرقی میشناسند.
از سوی دیگر، توسعه این خودروها میتواند صنعت قطعهسازی کشور را نیز به عرصه فناوریهای نوین وارد کند. تولید سیستمهای مدیریت انرژی، باتری، موتورهای الکتریکی و تجهیزات کنترلی، فرصت تازهای برای ارتقاء توان فنی زنجیره تأمین خودرو ایجاد خواهد کرد.
CNG؛ ظرفیتی که نباید فراموش شود
در کنار خودروهای هیبریدی، توسعه خودروهای گازسوز نیز میتواند نقش مهمی در مدیریت مصرف سوخت ایفا کند. ایران بهواسطه برخورداری از ذخایر عظیم گاز طبیعی و شبکه گسترده جایگاههای عرضه CNG، از ظرفیت کمنظیری برای توسعه این خودروها برخوردار است؛ ظرفیتی که در سالهای اخیر کمتر مورد توجه صنعت خودرو قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند بازگشت جدی خودروسازان به تولید خودروهای دوگانهسوز با فناوریهای جدید، میتواند علاوه بر کاهش مصرف بنزین، هزینههای سوخت خانوارها را نیز کاهش دهد. البته این هدف زمانی محقق خواهد شد که خودروهای گازسوز با موتورهای اختصاصی، استانداردهای ایمنی بالاتر و فناوریهای روز طراحی و تولید شوند؛ نه اینکه صرفاً با نصب مخزن CNG روی خودروهای بنزینی، عنوان دوگانهسوز را یدک بکشند.
در چنین شرایطی، افزایش سهم خودروهای هیبریدی و گازسوز در سبد تولید خودروسازان، نه تنها یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای آینده صنعت خودرو و اقتصاد انرژی کشور بهشمار میرود؛ ضرورتی که میتواند مسیر حرکت صنعت را به سمت بهرهوری بیشتر، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و ارتقاء فناوری هموار کند.
