تست تصادف خودروهای ایرانی به استانداردهای جهانی نزدیک میشود؛ آغاز شکلگیری مرجع ملی ایمنی خودرو

صنعت خودرو در ایران پس از سالها فعالیت، سرانجام به مرکزی دست یافته است که قادر است بخش قابل توجهی از نیاز خودروسازان به آزمونهای ایمنی و تصادف را در داخل کشور تامین کند. این موضوع که پیشتر یکی از نقاط ضعف مهم صنعت خودرو به شمار میرفت، موجب میشد که خودروسازان برای انجام آزمونهای تصادف و دریافت تاییدیههای لازم، محصولات خود را به مراکز خارجی ارسال کنند. این فرآیند نه تنها هزینههای زیادی را به همراه داشت، بلکه زمان زیادی نیز صرف میکرد و در برخی موارد، موجب تاخیر در توسعه محصولات جدید میشد.
در این راستا، شرکت آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو (AQS) که در آذرماه سال گذشته با حضور معاون اول رئیسجمهور، وزیر راه و شهرسازی، رئیس پلیس راهور و رئیس سازمان ملی استاندارد افتتاح شد، اکنون خود را برای ایفای نقشی فراتر از یک مرکز آزمون آماده میکند. مدیران این مجموعه بر این باورند که زیرساختی که با سرمایهگذاری کامل بخش خصوصی ایجاد شده، میتواند به مرجع ملی ایمنی خودرو در کشور تبدیل شود و نقش مهمی در ارتقای سطح ایمنی محصولات داخلی و وارداتی ایفا کند.
تنها مرکز تست تصادف در خاورمیانه
محمدحسن جبلی جوان، مدیرعامل شرکت آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو، در نشست خبری با اصحاب رسانه به روند شکلگیری این مرکز اشاره کرد و گفت: «این مجموعه در آذرماه سال گذشته با حضور مقامات ارشد کشور بهطور رسمی افتتاح شد و این موضوع نشاندهنده اهمیت راهبردی ایجاد چنین زیرساختی برای صنعت خودرو از دیدگاه دولت و نهادهای مسئول است.»
مدیرعامل شرکت آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو با اشاره به اینکه این مرکز توسط بخش خصوصی تاسیس شده است، اظهار کرد: «این مرکز با سرمایهگذاری صددرصدی بخش خصوصی و با مشارکت چهار سهامدار فعال در صنعت خودرو ایجاد شده و در حال حاضر تنها مرکز تست تصادف در سطح خاورمیانه به شمار میرود.»
جبلی جوان با اشاره به کمبود زیرساختهای آزمون ایمنی در کشور توضیح داد: «با وجود سابقه طولانی صنعت خودروسازی در ایران، تاکنون مرکز تست تصادف در داخل کشور وجود نداشت و خودروسازان برای انجام آزمونهای تصادف مجبور بودند خودروهای خود را به خارج از کشور ارسال کنند.»
وی افزود: «این فرآیند علاوهبر هزینههای سنگین، بین 6 ماه تا یک سال زمان نیاز داشت و آزمونها عمدتاً در کشورهای اروپایی، چین و بلاروس انجام میشد.»
گروه ایرانخودرو، گروه بهمن، مدیرانخودرو، کرمانموتور و خودروسازی بم از جمله مجموعههایی هستند که همکاری با این مرکز را آغاز کردهاند یا در مراحل عقد قرارداد قرار دارند.
تمرکز بر آزمونهای ایمنی پسیو
مدیرعامل AQS با تشریح فعالیتهای فعلی این مرکز بیان کرد: «تمرکز اصلی مجموعه در حال حاضر بر آزمونهای ایمنی پسیو است؛ آزمونهایی که عملکرد خودرو پس از وقوع تصادف را مورد ارزیابی قرار میدهند.»
وی افزود: «تستهای اکتیو مانند سامانه کنترل پایداری، ترمز ضدقفل، سامانههای هشدار خروج از خط و فناوریهای کمکراننده پیش از این در مراکز دیگری در کشور انجام میشد؛ اما در برنامه توسعهای شرکت، ورود به حوزه آزمونهای ایمنی اکتیو نیز پیشبینی شده است. تجهیزات این مرکز بر اساس استانداردهای روز اروپا خریداری شده و تلاش شده است تمامی الزامات مورد نیاز برای اجرای آزمونهای معتبر بینالمللی در آن رعایت شود.»
تجهیزات اروپایی در اوج محدودیتها
مدیرعامل شرکت آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو با اشاره به روند تامین تجهیزات این مجموعه گفت: «با وجود محدودیتها و دشواریهای فراوان، تجهیزات مورد نیاز این مرکز با استانداردهای روز اروپا خریداری و وارد کشور شد.»
وی افزود: «اجرای چنین پروژهای در شرایطی که محدودیتهای مختلفی در حوزه تامین تجهیزات وجود داشت، نشان داد که میتوان با تکیه بر توان بخش خصوصی پروژههای مهم و زیرساختی را به سرانجام رساند. تجهیزات موجود در این مرکز از جدیدترین فناوریهای مورد استفاده در مراکز معتبر آزمون تصادف جهان بهره میبرند و بهصورت مستمر نیز فرآیند کالیبراسیون و بهروزرسانی آنها انجام میشود.»
مرکز تست؛ نه رقیب خودروسازان و نه قاضی آنها
جبلی جوان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه این مجموعه در صنعت خودرو گفت: «ما خود را نه رقیب خودروسازان میدانیم و نه منتقد آنها. نقش ما کمک به ارتقای ایمنی خودروها و ایفای نقش بهعنوان بازوی فنی و اجرایی در حوزه آزمونهای ایمنی است.»
وی افزود: «خودروسازان در مراحل طراحی از نرمافزارهای شبیهسازی استفاده میکنند؛ اما آزمون نهایی تصادف، معیار واقعی سنجش عملکرد خودرو محسوب میشود.»
مدیرعامل AQS تصریح کرد: «دادههای حاصل از آزمونهای واقعی میتواند به بهبود طراحی خودروها، افزایش دقت مدلهای شبیهسازی و حتی کاهش هزینههای تولید کمک کند. در برخی موارد ممکن است خودروساز برای اطمینان از قبولی در آزمونها، طراحی بیش از حد محافظهکارانهای انجام دهد که هزینههای تولید را افزایش میدهد. نتایج تستهای واقعی میتواند به بهینهسازی این فرآیند کمک کند.»
تست برخورد با ستون در راه است
جبلی جوان از برنامه این مرکز برای توسعه دامنه آزمونهای ایمنی خبر داد و گفت: «یکی از برنامههای ما اضافه شدن آزمون برخورد با ستون یا «Pole Test» است.»
وی افزود: «این آزمون یکی از تستهای مهم در استانداردهای روز جهان محسوب میشود و شدت آسیب ناشی از برخورد خودرو با اجسام باریکی مانند تیر چراغ برق را شبیهسازی میکند. زیرساختهای اصلی اجرای این آزمون فراهم شده و در صورت ابلاغ الزامات جدید از سوی سازمان ملی استاندارد، تجهیزات تکمیلی مورد نیاز نیز خریداری خواهد شد.»
جبلی جوان در پاسخ به پرسش خبرنگار «دنیای خودرو» درباره آینده آزمونهای ایمنی گفت: «دامنه آزمونهای قابل انجام و توان آزمون استانداردهای 122 گانه در این مجموعه افزایش یافته است و در حال حاضر 3 استاندارد اصلی مرتبط با آزمونهای تصادف در این مرکز انجام میشود. در استانداردهای ۱۲۲ گانه نیز آزمون برخورد با ستون پیشبینی شده است که بهمحض تعیین زمان اجرای الزامی آن از سوی سازمان ملی استاندارد، امکان انجام آن در این مرکز فراهم خواهد شد.»
مدیرعامل AQS در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار روزنامه «دنیای خودرو» در خصوص ارزیابی ایمنی خودروها و حرکت مراکز معتبر بینالمللی بهسمت آزمون خودروهای برقی، هیبریدی و سامانههای کمکراننده و ایمنی کودک توضیح داد: «برای انجام آزمونهای تصادف خودروهای برقی الزامات ویژهای وجود دارد. باتریهای لیتیومی مورد استفاده در این خودروها نیازمند رعایت تمهیدات خاص ایمنی هستند و بههمین دلیل زیرساختهای ویژهای برای کنترل خطرات احتمالی ناشی از آنها در نظر گرفته شده است. امکانات مورد نیاز برای آزمون خودروهای برقی در این مرکز پیشبینی شده و با گسترش حضور این خودروها در بازار ایران، دامنه خدمات مربوط به آنها نیز توسعه خواهد یافت.»
مدیرعامل شرکت آزمونهای ایمنی و کیفیت خودرو در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار این روزنامه در مورد چگونگی انتشار نتایج ارزیابی و تست خودروهای داخلی که به این مرکز فرستاده میشوند، بیان کرد: «خودروهایی که برای آزمونهای استاندارد انتخاب میشوند توسط سازمان ملی استاندارد تعیین شده و نتایج آزمونها نیز بهصورت کامل در اختیار این سازمان قرار میگیرد. این مرکز مجاز بهانتشار عمومی نتایج آزمونها نیست و تمامی اطلاعات در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط به محرمانگی نگهداری میشود.»
وی ادامه داد: «لازم بهذکر است که در حوزه آزمونهای ایمنی خودرو نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. ما نقش آزمایشگاه را داریم و گزارشهای فنی را تهیه میکنیم؛ اما قضاوت درباره نتایج و اعلام نظر نهایی برعهده سازمان ملی استاندارد است. تمام تلاش ما این است که گزارشهای ارائهشده دارای بالاترین سطح اعتبار و دقت باشند و هیچ تردیدی در صحت نتایج وجود نداشته باشد.»
همکاری با خودروسازان کشور
مدیرعامل AQS درباره مشتریان این مرکز که تاکنون اقدام به ارسال خودرو کردند، گفت: «تعدادی از خودروسازان بزرگ کشور در حال همکاری یا مذاکره برای انجام آزمونهای خود هستند.»
وی افزود: «گروه ایرانخودرو، گروه بهمن، مدیرانخودرو، کرمانموتور و خودروسازی بم از جمله مجموعههایی هستند که همکاری با این مرکز را آغاز کردهاند یا در مراحل عقد قرارداد قرار دارند. توسعه همکاری با خودروسازان میتواند بهکاهش هزینههای توسعه محصول و تسریع فرآیند اخذ تاییدیههای استاندارد کمک کند.»





