آیا خودروها در آینده همچنان جذاب خواهند ماند؟
از سال ۲۰۱۸ میلادی به بعد، تحولی قابل توجه در صنعت خودروسازی آغاز شد که در آن، جلوپنجرهها به طور قابل ملاحظهای بزرگتر شدند؛ چراغها به فرمهای پیچیدهتری درآمدند و چهره خودروها به حالتی تهاجمیتر و نمایشیتر تغییر یافت. این تغییرات تنها به دلیل زیباییشناسی نبود، بلکه ترکیبی از الزامات فنی، بازاری، روانشناختی و تکنولوژیک در پس آن قرار داشت. در ادامه، به این پرسش که «آیا خودروها در آینده همچنان زیبا خواهند بود؟» پاسخ روشنی خواهیم داد.
چرا جلوپنجره خودروها بزرگ طراحی شد؟
۱. هویت بصری و برندسازی
در سالهای اخیر، رقابت میان برندها برای ایجاد «چهرهای قابل شناسایی» به اوج خود رسید. جلوپنجره بزرگ به بوم اصلی نمایش هویت برند تبدیل شد. طراحان تلاش کردند تا امضای بصری برند را از فاصله دور نیز قابل شناسایی کنند. جلوپنجرههای دوکی در لکسوس، کلیوی در بامو یا مشبک عظیم در برخی برندها مانند کادیلاک با همین هدف طراحی شدند. مطالعات طراحی نشان میدهد که جلوپنجره بزرگ حس قدرت، پرستیژ و لوکس بودن را القا میکند؛ عاملی که در سگمنتهای پریمیوم اهمیت زیادی دارد.
۲. الزامات فنی و خنککاری
در خودروهای درونسوز پرفورمنس، نیاز به مدیریت حرارت موتور، اینترکولر و رادیاتورها وجود دارد. جلوپنجره به عنوان مسیر ورود هوا به محفظه موتور عمل میکند. هرچند در بسیاری از خودروهای مدرن، بخش بزرگی از جلوپنجرهها بسته یا تزئینی است، اما در مدلهای عملکردمحور هنوز کارکرد فنی دارند.
۳. ادغام سنسورها و رادارها
با گسترش سیستمهای ADAS یا سیستمهای کمکی پیشرفته رانندگی، رادارها، دوربینها و سنسورهای لیدار در بخش جلو نصب شدند. جلوپنجره بزرگ فضای مناسبی برای جانمایی این تجهیزات فراهم کرد.
۴. قوانین ایمنی و آیرودینامیک
برخی الزامات ایمنی عابرپیاده و همچنین نیاز به مدیریت جریان هوا، فرم سپر و جلوپنجره را تغییر داد و به افزایش ابعاد بصری آن انجامید.
جلوپنجره بزرگ طبق سلیقه بازار چین
بر اساس بررسیهای نشریات معتبر خودرویی اروپایی و آمریکایی، جلوپنجرههای بزرگ به دلیل رضایت مشتریان بازار چین طراحی شدند. هرچند که این موضوع تا حدودی به این مساله مربوط میشود، اما چین از اواخر دهه ۲۰۱۰ به بزرگترین بازار بسیاری از برندهای لوکس تبدیل شد. سلیقه مشتریان چینی به طور قابل توجهی به طراحیهای جسور، براق و پرابهت تمایل دارد. بر این اساس، جلوپنجره بزرگ به عنوان نماد ثروت و قدرت تلقی میشود. مدیران طراحی برخی برندها به صراحت اعلام کردند که تقاضای این بازار بر جهتگیری طراحی تأثیر مستقیم داشته است.
به عنوان مثال، طراحان ارشد اشاره کردند که مشتریان برخی مناطق، به ویژه چین، خواستار جلوپنجرههای بزرگتر بودند و این موضوع در تصمیمات طراحی لحاظ شد. مهمترین موضوع جلوپنجره به عنوان نماد پرستیژ است؛ به بیان سادهتر، در فرهنگ مصرفی چین، عناصر بصری اغراقشده مانند کروم زیاد و دهانههای بزرگ نشانه لوکس بودن تلقی میشود. بنابراین برندها برای حفظ سهم بازار، طراحی چهره خودروها را مطابق این سلیقه توسعه دادند.
روند طراحی جلوپنجره بزرگ ادامه دارد؟
طبق بررسیهای مجله موتورترند و اتوکار، اوج طراحی جلوپنجرههای بزرگ از سال ۲۰۱۸ میلادی آغاز و تا پایان سال ۲۰۲۳ میلادی ادامه یافت. در این بازه، بزرگسازی جلوپنجره به اوج خود رسید. برخی مدلها حتی با انتقاد شدید رسانهها و مشتریان مواجه شدند؛ اما آمار فروش افت نکرد. اما خبر خوش این است که آغاز تعدیل از سال ۲۰۲۴ میلادی به بعد بوده که منجر به طراحی زیباتر نیز شد. در عین حال، با گسترش خودروهای برقی، نیاز فنی به جلوپنجره کاهش یافت. خودروهای الکتریکی به خنککاری کمتری نیاز دارند و بسیاری از آنها جلوپنجره بسته دارند. همچنین برخی برندها اعلام کردهاند که در نسلهای آینده به جلوپنجرههای ظریفتر بازمیگردند. این تغییر نشاندهنده ورود به فاز «پسابزرگنمایی» در طراحی است. اما در آینده نزدیک پیشبینی میشود تا اواخر دهه ۲۰۲۰ جلوپنجرههای فیزیکی به تدریج کوچک یا حذف شوند و جای خود را به پنلهای دیجیتال، نورپردازی و سطوح هوشمند دهند.
دلیل طراحی چراغهای دوبل در خودروهای جدید
۱. تفکیک عملکردی نورها
چراغهای دوبل امکان جداسازی نور روز یا دیلایت و DRL (قاب یا نوار دور جلوپنجره)، نور پایین و نور بالا را فراهم میکنند. این تفکیک عملکردی به بهینهسازی پخش نور کمک میکند.
۲. آزادی عمل در طراحی
با جدا شدن ماژولها، طراحان میتوانند امضای نوری منحصربهفرد خلق کنند؛ مانند نوارهای باریک LED در بالا و چراغ اصلی در پایین.
۳. الزامات ایمنی
موقعیت بالاتر DRL ها دیدپذیری خودرو را افزایش میدهد و به ایمنی کمک میکند.
۴. آیرودینامیک بدنه
تفکیک چراغها به بهینهسازی جریان هوا و طراحی سپر کمک میکند.
رضایت مشتریان از طراحی جلوپنجره بزرگ
در این رابطه با یک واکنش دوگانه در بازار جهانی مواجه هستیم؛ به این معنا که بازار آسیا و چین عمدتاً به این طراحی واکنش مثبت نشان میدهند و طراحیهای جسور در این نقطه از زمین محبوبتر هستند. اما در بازار اروپا، سلیقه مخاطبان به طراحیهای اصیلتر تمایل دارد. از سوی دیگر، این مساله در بازار آمریکای شمالی بسته به سگمنت متفاوت است؛ در اسیوویها استقبال از این نوع طراحی بیشتر است. برخی مطالعات نشان میدهد که جلوپنجرههای بسیار بزرگ میتوانند برای بخشی از مشتریان دافعه ایجاد کنند؛ اما همچنان در فروش کلی اثر منفی چشمگیری نداشتهاند. عوامل روانشناختی در پذیرش طراحیهای جدید مانند اثر «جلبتوجه» یا «Attention Effect» چهره خودروها را به نوعی اغراقآمیز کرده و بیشتر جلبتوجه میکند. در مقابل، اثر قدرت بصری یعنی دهانه بزرگ حس اقتدار القا میکند. اما پارامتری مانند اثر تمایز برند نیز نباید فراموش شود؛ زیرا مشتری راحتتر برند را تشخیص میدهد.
آینده طراحی خودرو به کدام مسیر میرود؟
حذف تدریجی جلوپنجره سنتی؛ با برقی شدن خودروها، جلوپنجره کارکرد فنی خود را از دست میدهد و به عنصر تزئینی یا دیجیتال تبدیل میشود.
۲- نورپردازی هوشمند؛ جلوپنجرههای آینده ممکن است از پنلهای LED تشکیل شوند که پیام، انیمیشن یا امضای نوری نمایش دهند. این نمونه در محصولات جدید هیوندای و خودروسازان چینی مانند چری نیز دیده میشود.
۳- سطوح یکپارچه (Seamless Surfaces)؛ طراحی به سمت بدنههای صاف و یکپارچه برای بهبود آیرودینامیک میرود.
۴- آیرودینامیک فعال؛ ورودیهای هوا متحرک و هوشمند میشوند و فقط هنگام نیاز باز میشوند.
۵- هویت دیجیتال برند؛ لوگوهای نورانی، جلوپنجرههای پیکسلی و نمایشگرهای بیرونی جایگزین جلوپنجره فلزی میشوند.
سرنوشت جلوپنجرههای بزرگ
طبق بررسیهای مجله طراحی خودرو در سال ۲۰۲۴ میلادی، خودروسازانی مانند بامو، مرسدسبنز، آئودی و تویوتا دیگر دلیلی برای استفاده از جلوپنجرههای بزرگ و اغراقآمیز ندارند؛ حتی در نسل هشتم بامو سری ۵ یا G۶۰ به خوبی شاهد استفاده از جلوپنجرههای جمعوجور هستیم و در مقابل مرسدسبنز S کلاس نسل هفتم W۲۲۳ فیسلیفت به خوبی ثابت کرد که دیگر جلوپنجره بزرگ جذابیتی ندارد. همین موضوع سبب شده است بسیاری از خودروسازان مطرح همانند دهههای قبل از جلوپنجرههای جمعوجور و هماهنگ با استایل بدنه بهرهبرداری کنند.
