آیا عرضه خودرو به نفع مردم است یا توزیع رانت؟
قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی در بازار آزاد با افزایش قابل توجهی نسبت به قیمت‌های کارخانه‌ای مواجه شده است و کارشناسان صنعت خودرو، ریشه اصلی این موضوع را کاهش عرضه و افزایش تقاضا می‌دانند.
کاهش عرضه به این معناست که تولیدکنندگان بزرگ خودرو به دلیل محدودیت‌های متعدد، عرضه خودرو را کاهش داده و تعداد کمتری از آن‌ها را به بازار ارائه کرده‌اند.
در این شرایط، این سوال مطرح می‌شود که نقش نمایندگی‌ها و امضاهای طلایی در این فرآیند، از ثبت‌نام تا عرضه چیست؟ آیا شرایط جنگی و بحران‌های اخیر می‌تواند توجیهی برای وجود این اختلاف قیمت‌ها باشد؟
موضوع زمانی جالب‌تر می‌شود که مشاهده می‌شود همین خودروها یا مدل‌های مشابه آن‌ها می‌توانند با ارز آزاد به‌طور متناسب با نیاز بازار از خارج وارد شده و با قیمت پایین‌تری به دست مشتریان واقعی برسند. در حالی که در برخی خودروها، اختلاف قیمت عجیبی بین کارخانه و بازار وجود دارد.
به‌عنوان مثال، اختلاف قیمت خودرویی مانند ری‌را با مدل ۱۴۰۵ بین کارخانه و بازار به حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان می‌رسد. به‌طوری‌که ارزش این خودرو در کارخانه به ۲ میلیارد و ۳۲۷ میلیون تومان می‌رسد، اما در بازار آزاد حدود ۳ میلیارد و ۶۲۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.
از سوی دیگر، خودرو مونتاژی ام‌وی‌ام X۲۲ پرو دنده‌ای در کارخانه قیمتی حدود یک میلیارد و ۲۵۲ میلیون تومان دارد، در حالی که در بازار آزاد حدود ۲ میلیارد و ۷۶۰ میلیون تومان ارزش‌گذاری می‌شود. این اختلاف قیمتی معادل یک میلیارد و ۵۰۸ میلیون تومان است.
همچنین، ام‌وی‌ام X۳۳ کراس اتومات که در کارخانه ارزشی معادل یک میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان دارد، در بازار آزاد با اختلاف قیمت یک میلیارد و ۷۱۰ میلیون تومان، حدود ۳ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود.
این اختلاف قیمت در محصولات اکستریم بیشتر به چشم می‌خورد. به‌طوری‌که اکستریم VX که بهای کارخانه‌ای آن معادل ۵ میلیارد و ۱۶۵ میلیون تومان است، روز گذشته با اختلاف قیمت ۵ میلیارد و ۸۳۵ میلیون تومان، به قیمت ۱۱ میلیارد تومان در بازار آزاد عرضه شد.
بنابراین، سوالاتی از این دست در ذهن شکل می‌گیرد که آیا به وجود آمدن چنین شرایطی در بازار خودرو به‌صورت مهندسی‌شده است و این‌که گل‌آلود کردن آب و ماهیگیری از آن توسط چه کسانی انجام می‌شود؟
