آیا واردات خودروهای آمریکایی به ایران مجاز خواهد شد؟
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، در شرایطی که تنشهای سیاسی میان ایران و ایالات متحده آمریکا همچنان ادامه دارد، انتشار خبر رایزنی وزارت صنعت، معدن و تجارت با وزارت امور خارجه به منظور «تسهیلگری در واردات خودروهای آمریکایی» توجه بسیاری از فعالان بازار خودرو را جلب کرده است؛ خبری که در صورت تحقق، میتواند یکی از مهمترین تغییرات سیاستی در سالهای اخیر در زمینه واردات خودرو محسوب شود.
واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج؛ مسیر دوباره فعال شد
محمدعلی حاجیزاده، سرپرست دفتر صنایع خودرو و نیرو محرکه وزارت صمت، در خصوص آخرین وضعیت واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور اعلام کرد که این فرآیند پس از یک دوره تأخیر، از حدود یک ماه پیش دوباره فعال شده و مشکلات اجرایی آن برطرف گردیده است.
وی افزود که تاکنون بیش از ۱۵۰ ثبت سفارش از طریق سامانه میخک به سامانه جامع تجارت منتقل و تأیید شده و حتی چند دستگاه خودرو نیز به کشور وارد شدهاند. این آمار نشاندهنده این است که سازوکار اجرایی این مسیر وارداتی، حداقل در سطح ثبت سفارش و انتقال پروندهها، به مرحله عملیاتی رسیده است.
بر اساس ضوابط فعلی، واردات برای ایرانیان مقیم خارج از کشور به جز دو دسته خودرو با محدودیت مواجه است:
خودروهای راستفرمان
خودروهای ساخت آمریکا
و دقیقاً همین بند دوم است که اکنون در کانون توجه قرار گرفته است.
خودروهای آمریکایی؛ از ممنوعیت مطلق تا رایزنی دیپلماتیک
سرپرست دفتر صنایع خودرو وزارت صمت تصریح کرد که در مورد خودروهای آمریکایی، رایزنیهای لازم با وزارت امور خارجه در حال انجام است؛ چرا که برخی ایرانیان مقیم خارج ممکن است در کشور محل اقامت خود مالک خودرویی با منشأ آمریکایی باشند و خواهان انتقال آن به ایران باشند.
این اظهارنظر اگرچه به معنای لغو رسمی ممنوعیت نیست، اما نشاندهنده تغییر لحن سیاستگذار است. در سالهای گذشته، واردات خودروهای دارای منشأ آمریکایی عملاً ممنوع بود و حتی خودروهایی که در کشور ثالث خریداری شده بودند نیز به دلیل ساخت آمریکا، امکان ورود نداشتند.
اکنون طرح موضوع «تسهیلگری» نشان میدهد که حداقل در سطح کارشناسی، احتمال بازنگری در این محدودیت در حال بررسی است.
اگر فرض کنیم محدودیت خودروهای آمریکایی برای ایرانیان مقیم خارج برداشته شود، بازار ایران احتمالاً با طیفی از برندهای شاخص آمریکایی مواجه خواهد شد؛ برندهایی که همواره در میان خریداران ایرانی جذابیت داشتهاند.
از جمله شورولت، کادیلاک، دوج و جیپ که همیشه در ایران نامدار بودهاند. به علاوه، نباید از رشد سریع خودروهای الکتریکی آمریکایی مانند تسلا و ریویان غافل شد که در سالهای اخیر نقش مهمی در تحول صنعت خودروی جهان ایفا کردهاند و ورود احتمالی محصولات آنها به کشور میتواند سطح فناوری بازار وارداتی ایران را به شکل محسوسی ارتقا دهد.
چالشهای پیشرو؛ فراتر از صدور مجوز
با این حال، حتی در صورت صدور مجوز واردات، موانع متعددی همچنان پابرجاست:
نقل و انتقال مالی بینالمللی در شرایط تحریم
محدودیتهای حقوقی مرتبط با تحریمهای ثانویه
نبود شبکه خدمات پس از فروش و تأمین قطعات
به ویژه در مورد خودروهای الکتریکی پیشرفته، مسائلی مانند بهروزرسانی نرمافزاری، پشتیبانی فنی و زیرساخت شارژ نیز به چالشهای اجرایی افزوده میشود.
بنابراین، آزادسازی احتمالی لزوماً به معنای شکلگیری یک بازار گسترده نخواهد بود و ممکن است در مرحله نخست به واردات محدود، موردی و بیشتر در قالب خودروهای شخصی ایرانیان مقیم خارج محدود بماند.
در حال حاضر، آنچه مطرح شده «رایزنی برای تسهیلگری» است، نه لغو قطعی ممنوعیت. با این حال، همین تغییر ادبیات سیاستگذار نشان میدهد که موضوع واردات خودروهای آمریکایی، پس از سالها سکوت، دوباره به سطح تصمیمسازی بازگشته است.
اینکه این رایزنیها به اصلاح مقررات منجر شود یا خیر، به متغیرهای سیاسی و اقتصادی متعددی وابسته است. اما بیتردید، در صورت تحقق، میتواند یکی از مهمترین تحولات سیاست واردات خودرو در سالهای اخیر لقب بگیرد؛ تحولی که هم جنبه اقتصادی دارد و هم بار سیاسی قابل توجهی با خود حمل میکند.
۵۸۳۲۲
