تشویق رانندگان منضبط، راهی به سوی کاهش تصادفات
محسن حجازی، کارشناس حوزه بیمه خودرو، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، با انتقاد از ساختار بیمه شخص ثالث و بدنه اظهار داشت: «بیمه در ایران هنوز بهصورت واکنشی عمل میکند و نه بهصورت پیشگیرانه. سیستم بیشتر پس از وقوع تصادف فعال میشود و پیش از آن، هیچ انگیزه قابل توجهی برای رانندگان فراهم نمیکند.»
به گفته وی، تفاوت میان رانندهای که سالها بدون حادثه رانندگی کرده و فردی که رفتار پرخطر دارد، در نرخ حق بیمه بهندرت دیده میشود و این موضوع انگیزه رانندگی ایمن را کاهش میدهد.
او در ادامه به تخفیف عدم خسارت اشاره کرد و افزود: «این تخفیف تنها ابزار موجود است و محدود، غیرپویا و گاهی نمایشی عمل میکند. نه رفتار واقعی رانندگی سنجیده میشود و نه کیفیت رانندگی ارزیابی میشود؛ صرفا نبود حادثه ملاک قرار میگیرد.»
حجازی معتقد است که نبود تصادف الزاما به معنای رانندگی ایمن نیست و ممکن است ناشی از شانس، مسیرهای کمریسک یا تردد محدود باشد. در مقابل، رانندهای که روزانه مسیرهای پرترافیک را با رعایت قوانین طی میکند، هیچ امتیاز ویژهای دریافت نمیکند.
وی ریشه مشکل را در نگاه سنتی شرکتهای بیمه به مفهوم ریسک میداند و گفت: «در بسیاری از کشورها، بیمهگر بهدنبال مدیریت ریسک است، اما در ایران صرفا ریسک را توزیع میکنند. نتیجه این میشود که راننده محتاط، هزینه رفتار راننده پرخطر را پرداخت میکند.»
او افزود: «تا زمانی که دادههای واقعی رفتار رانندگی وارد فرآیند نرخگذاری نشود، عدالت بیمهای تحقق نخواهد یافت و رانندگان قانونمند در سیستم به چشم نمیآیند.»
این کارشناس بیمه با اشاره به ابزارهای نوین مانند تلماتیکس، اپلیکیشنهای پایش رانندگی و دادههای هوشمند گفت: «زیرساخت فنی برای ارزیابی دقیق رفتار راننده وجود دارد، اما اراده اجرایی و چارچوب حقوقی مشخصی برای بهرهبرداری از این فناوریها شکل نگرفته است.»
او معتقد است که نگرانی درباره حریم خصوصی نباید مانع نوآوری شود و میتوان با تدوین مقررات شفاف هم از حقوق راننده حفاظت کرد و هم رانندگی ایمن را تشویق کرد.
این کارشناس بیمه تاکید کرد و گفت: «نادیده گرفتن رانندگان قانونمند پیامدهای گستردهای دارد؛ از افزایش نارضایتی بیمهگذاران تا کاهش اعتماد عمومی به صنعت بیمه. وقتی راننده احساس کند رعایت قوانین و دقت در رانندگی هیچ مزیتی ندارد، انگیزهای برای حفظ رفتار ایمن باقی نمیماند.»
حجازی در پایان گفت: «بیمه باید از یک نهاد صرفا جبرانکننده خسارت، به بازیگری فعال در ارتقای ایمنی تبدیل شود. تا زمانی که رانندگی ایمن دیده نشود و فقط تصادف تنبیه شود، نمیتوان انتظار کاهش واقعی حوادث را داشت. بازنگری در سیاستهای تشویقی بیمه خودرو نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای آینده حملونقل و ایمنی جادهای کشور است.»
