رشد چشمگیر قیمت خودرو در بازار

بررسی قیمت خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی نشان می‌دهد که اردیبهشت ماه برای بازار خودرو نه یک ماه عادی، بلکه به گفته یکی از فعالان این حوزه، ماه «قیمت‌گذاری جنگی» بوده است؛ دوره‌ای که در آن، فعالان بازار بیشتر از آنکه به وضعیت واقعی عرضه و تقاضا توجه کنند، به آینده اقتصاد، نرخ ارز، وضعیت بنادر، بازار فولاد و حتی احتمال گسترش تنش‌های منطقه‌ای مبنای تصمیم‌گیری خود قرار دادند.

اگرچه کشور از ۱۹ فروردین وارد فضای آتش‌بس شده است، اما تأثیرات روانی و اقتصادی جنگ همچنان بر بازارها از جمله خودرو سایه افکنده است. به‌طوری که تخریب بخشی از زیرساخت‌های بندری، نگرانی از اختلال در حمل‌ونقل کالا، افزایش ریسک تجارت خارجی، رشد انتظارات تورمی و بیم از کاهش عرضه خودرو و قطعه، موجب شد بازار خودرو سریع‌ترین واکنش‌ها را در میان بازارهای دارایی از خود نشان دهد.

در این میان، از ۱۴ تا ۲۰ اردیبهشت و هم‌زمان با اوج‌گیری نگرانی‌ها نسبت به آینده مذاکرات و تشدید فضای نااطمینانی، قیمت خودروها جهش بیشتری را تجربه کرد؛ هرچند در روزهای پایانی ماه و با انتشار برخی اخبار مذاکراتی، بخشی از رشد هیجانی بازار تخلیه شد. اما همان‌طور که اشاره شد، بازار خودرو در مقایسه با سایر بازارها واکنش سریع‌تر و شدیدتری به تحولات جنگی نشان داد؛ چراکه فعالان و متقاضیان این بازار چشم‌انداز روشنی از تداوم تولید و تأمین خودرو پیش‌روی خود نداشتند.

بحران در تأمین فولاد، اختلال در ورود مواد اولیه و قطعات به‌دلیل آسیب‌دیدگی و محدودیت فعالیت بنادر، رشد نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تولید، همگی این تصور را در بازار ایجاد کرد که صنعت خودرو در ماه‌های آینده با افت عرضه مواجه خواهد شد. آمار تولید فروردین‌ماه خودروسازان نیز مؤید همین وضعیت بود؛ به‌طوری‌که تولید خودرو در نخستین‌ماه سال با افتی نزدیک به ۷۰ درصد مواجه شد و این افت نگرانی‌ها نسبت به تداوم عرضه در ماه‌های آینده را در بازار تشدید کرد.

در این میان، خودروسازان داخلی با نگرانی نسبت به تأمین ورق فولادی و مواد اولیه و رشد هزینه‌های تولید روبه‌رو بودند؛ وارداتی‌ها تحت‌تأثیر اختلال در ترخیص خودرو، تخریب بنادر اصلی ورود محصولات خارجی و کند شدن روند واردات قرار گرفتند و مونتاژکاران نیز به‌دلیل وابستگی بالا به قطعات CKD، بیش از سایرین تحت‌تأثیر ریسک‌های تجاری بودند. حتی برخی اخبار از توقف یا کاهش ظرفیت خطوط تولید مونتاژی‌ها حکایت داشت؛ موضوعی که عمدتاً به نگرانی از محدودیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، افزایش هزینه حمل‌ونقل و ابهام در تأمین ارز ناشی از احتمال افت صادرات نفت مربوط می‌شد.

مجموعه این عوامل موجب شد بازار خودرو پیش از آنکه با کمبود واقعی عرضه مواجه شود، واکنش خود را در قالب افزایش قیمت‌ها نشان دهد و خودرو بار دیگر به یکی از پناهگاه‌های حفظ ارزش سرمایه در فضای جنگی تبدیل شود. همان‌طور که اشاره شد، اگرچه تمامی گروه‌های خودرویی در ماه اردیبهشت با رشد قیمت همراه شدند، اما محرک‌های افزایش قیمت در خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی متفاوت بوده و هر بخش تحت تأثیر متغیرهای خاص خود قرار داشت.

بازار خودروهای وارداتی نیز در اردیبهشت‌ماه تحت‌تأثیر مستقیم فضای جنگی و تحولات ارزی قرار گرفت. خودروهای وارداتی به‌طور سنتی بیشترین وابستگی را به نرخ ارز و تجارت خارجی دارند و به همین دلیل در دوره‌های بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی، معمولاً واکنش شدیدتری به تحولات سیاسی نشان می‌دهند. یکی از مهم‌ترین عوامل رشد قیمت وارداتی‌ها در اردیبهشت، افزایش انتظارات تورمی، نگرانی نسبت به آینده نرخ ارز و حتی تشکیک به تداوم واردات خودرو با توجه به فضای جنگی کشور بود.

بازار خودرو در ایران معمولاً تحولات ارزی را حتی سریع‌تر از بازارهای دیگر پیش‌خور می‌کند. فعالان بازار تصور می‌کردند ادامه فضای جنگی می‌تواند به رشد نرخ دلار منجر شود و همین انتظار باعث شد قیمت خودروهای وارداتی پیش از جهش واقعی ارز افزایش یابد. عامل مهم دیگر، وضعیت بنادر و اختلال در فرآیند واردات بود. تخریب بخشی از زیرساخت‌های بندری و نگرانی نسبت به کند شدن روند ترخیص خودرو و قطعات، فضای روانی بازار وارداتی‌ها را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار داد.

بسیاری از فعالان بازار معتقد بودند حتی اگر واردات متوقف نشود، طولانی شدن فرآیند حمل و ترخیص می‌تواند عرضه خودرو به بازار را کاهش دهد. بازار وارداتی‌ها در اردیبهشت همچنین با نااطمینانی نسبت به سیاست‌های تجاری دولت مواجه بود. از یک سو، واردکنندگان با محدودیت‌های ارزی روبه‌رو بودند و از سوی دیگر، شرایط جنگی احتمال تغییر سیاست‌های وارداتی را افزایش داد.

داخلی‌ها در سراشیبی قیمت

خودروهای داخلی روز گذشته افت بهای ۵ تا ۶۸ میلیون تومان را تجربه کردند. به‌طوری‌که کوییک RS (سفید مشکی) (۸۵ گانه) (۱۴۰۵) با ۶۸ میلیون تومان کاهش ۲ میلیارد و ۱۱۰ میلیون تومان، شاهین (بدون سانروف) (۱۴۰۵) با ۶۲ میلیون تومان کاهش ۲ میلیارد و ۱۷۸ میلیون تومان، ری‌را (۱۴۰۵) با ۵۰ میلیون تومان کاهش ۳ میلیارد و ۵۷۵ میلیون تومان و نیسان اکستند EX (۱۴۰۴) با ۴۰ میلیون تومان کاهش ۲ میلیارد و ۱۹۰ میلیون تومان اعلام قیمت شدند.

از طرفی، خودروهای مونتاژی رشد بهای چشمگیر ۳۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان را تجربه کردند. به‌طوری‌که سانگ‌یانگ موسو گرند خان ساهارا (۱۴۰۳) با ۴۰۰ میلیون تومان افزایش ۱۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان، لوکانو L۸ (۱۴۰۵) با ۳۰۰ میلیون تومان افزایش ۸ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان، دیگنیتی پرایم (۱۴۰۴) با ۲۵۰ میلیون تومان افزایش ۵ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان و تیگارد تیسان S۰۵ (۱۴۰۵) با ۵۰ میلیون تومان افزایش ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان ارزش‌گذاری شدند.

همچنین در میان خودروهای وارداتی نیز شاهد رشد بهای محسوس ۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان بودیم. به‌طوری‌که قیمت وویا فری (۲۰۲۶) با ۷۰۰ میلیون تومان افزایش به ۱۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان، مزدا EZ۶ مکس ۱.۵ لیتر (۲۰۲۵) با ۵۰۰ میلیون تومان افزایش به ۱۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان، هیوندای سوناتا ۱.۵ لیتر توربو (۲۰۲۵) با ۴۰۰ میلیون تومان افزایش به ۹ میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان و نیسان ترا اکسکلوسیو (۲۰۲۴) با ۳۰۰ میلیون تومان افزایش به ۱۰ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان رسید.

آخرین اخبار