برای نخستین بار، تمامی سدهای تهران به حجم مرده رسیدهاند که این موضوع زنگ خطری جدی برای تأمین آب پایدار در پایتخت محسوب میشود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تسنیم، پنج سد امیرکبیر، لتیان، طالقان، ماملو و لار به عنوان منابع اصلی تأمین آب تهران شناخته میشوند. اگرچه تهران مانند بسیاری از شهرهای دیگر، تنها به منابع سطحی وابسته نیست و به عنوان یک شهر چندمنبعی شناخته میشود که در زمان کاهش منابع سطحی، با استفاده از منابع زیرزمینی، آب این کلانشهر تأمین میشود، اما کاهش منابع سطحی که منابع اصلی آب شرب تهران هستند، این کلانشهر را با ناپایداری در تأمین آب مواجه کرده و به تنش آبی دچار میسازد. این وضعیت به ویژه امسال به دلیل بارشهای کم در تهران به وقوع پیوسته است.
در سال آبی جاری، میزان بارشها در تهران بیش از 70 درصد (73 درصد) نسبت به سالهای نرمال کاهش یافته و این مسئله در ادامه پنج سال خشک، باعث شده تا ذخایر سدهای پنجگانه تهران به کمترین میزان تاریخی خود برسند.
بر اساس آخرین آمار رسمی شرکت مدیریت منابع آب ایران در تاریخ 27 دیماه 1404، وضعیت سدهای تهران به شرح زیر است.
سد کرج (امیرکبیر) که یکی از مهمترین منابع تأمین آب تهران به شمار میرود، از مجموع ظرفیت 205 میلیون مترمکعبی مخزن خود، تنها 6 میلیون مترمکعب آب ذخیره دارد. این بدان معناست که تنها 3 درصد از مخزن این سد پر بوده و 97 درصد آن خالی است.
با توجه به اینکه حجم مرده سد کرج حدود 10 میلیون مترمکعب برآورد شده، این سد مدتهاست به حجم مرده رسیده است. برداشت از منابع ذخیره این سد بیش از یک ماه است که متوقف شده و تنها خروجی سد، میزان آورد لحظهای و روزانه آب به مخزن سد است.
سد لتیان، یکی دیگر از سدهای مهم تأمینکننده آب تهران، نیز با وضعیتی مشابه مواجه است. از مجموع 95 میلیون مترمکعب حجم مخزن این سد، تنها 5 میلیون مترمکعب آب ذخیره شده که معادل 5 درصد از ظرفیت کل مخزن است. متأسفانه، با توجه به اینکه حجم مرده این سد 28 میلیون مترمکعب تعیین شده، سد لتیان نیز مدتهاست به حجم مرده رسیده و امکان بهرهبرداری از بخش قابل توجهی از ظرفیت آن وجود ندارد. این وضعیت میتواند تأثیر بسزایی بر میزان آب قابل تأمین برای مناطق تحت پوشش این سد داشته باشد.
وضعیت سد لار نیز به مراتب بدتر است. این سد که به دلیل فرار آب همواره با مشکلاتی در زمینه ذخیره آب روبرو بوده، در سال جاری که ششمین سال خشک متوالی در تهران است، با کاهش شدید ذخایر آبی مواجه شده است. در حال حاضر، از مخزن 960 میلیون مترمکعبی این سد، تنها 10 میلیون مترمکعب آب ذخیره شده است. با توجه به اینکه حجم مرده این سد 23 میلیون مترمکعب اعلام شده، سد لار نیز به حجم مرده رسیده و عملاً بخش زیادی از ظرفیت آن غیرقابل استفاده شده است.
سد ماملو نیز از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. این سد که در سامانه شرق تهران قرار دارد، دارای حجم مخزن 250 میلیون مترمکعبی است، اما در حال حاضر تنها 18 میلیون مترمکعب آب در آن ذخیره شده است. این بدان معناست که تنها 7 درصد از مخزن این سد پر بوده و 93 درصد آن خالی است. با توجه به حجم مرده 28 میلیون مترمکعبی این سد، سد ماملو نیز به حجم مرده رسیده است.
در میان سدهای تأمینکننده آب تهران، سد طالقان وضعیت بهتری دارد اما وضعیت این سد بزرگ نیز در مقایسه با سالهای قبل مناسب نیست. این سد که از نظر حجم مخزن بزرگترین سد تأمین آب تهران و البرز محسوب میشود، دارای ظرفیت 420 میلیون مترمکعبی است و در حال حاضر 97 میلیون مترمکعب آب در آن ذخیره شده است. با توجه به اینکه حجم مرده این سد 100 میلیون مترمکعب اعلام شده، سد طالقان نیز به حجم مرده رسیده است.
به طور کلی، از مجموع پنج سد تأمینکننده آب تهران، تمامی سدها به حجم مرده رسیدهاند که این امر زنگ خطری جدی برای تأمین آب پایدار در پایتخت به شمار میآید.
