قیمت اتوبوسهای برقی تا ۳۰ درصد کاهش مییابد!
در حالی که در ماههای اخیر شاهد ورود گستردهای از اتوبوسهای برقی، عمدتاً از کشور چین به ایران بودهایم، یک شرکت دانشبنیان داخلی با بهرهگیری از تجربه پنج ساله و تولید انبوه از سال گذشته، نه تنها ادعای رقابت با این محصولات وارداتی را دارد، بلکه پیشنهاد کاهش ۳۰ درصدی قیمت در ازای عقد قراردادهای بلندمدت و ارائه گارانتی ۸ ساله برای باتری را نیز مطرح کرده است.
شرکت تولید اتوبوس برقی پارسان که موفق به تحویل محصولات خود به شهرداری فردیس و تهران شده است، اکنون با دو مدل «زیما» (کاملاً دانشبنیان و تولید داخل) و «زتا» (با همکاری شرکت ژونتونگ چین) در حال توسعه سبد محصولات خود است. به همین منظور، گفتوگویی اختصاصی با «مهدی بالو»، مدیرعامل این شرکت، درباره وضعیت تولید اتوبوسهای برقی انجام دادیم:
با توجه به اینکه صنعت حملونقل عمومی کشور سالها با ناوگان فرسوده دست و پنجه نرم کرده و شهرداریها همواره در انتخاب بین کیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش اتوبوسهای داخلی و خارجی دچار تردید بودهاند، شرکت پارسان در حال حاضر چه تعداد محصول در سبد خود دارد و چشمانداز شما برای توسعه تولید و تنوع محصولات به منظور پاسخگویی به نیازهای مختلف شهرهای ایران چیست؟
شرکت تولید اتوبوس برقی پارسان فعالیت خود را دقیقاً پنج سال پیش آغاز کرد و از سال گذشته موفق به دریافت تاییدیه از سازمان ملی استاندارد و شروع تولید انبوه شده است. خوشبختانه تا به امروز محصولات خود را به شهرداری فردیس و تهران تحویل داده و رضایت کامل این نهادها را جلب کرده است. این موفقیت دو دستاورد به همراه داشت: نخست اینکه اطمینان حاصل شد که مسیر درستی انتخاب شده و همچنین نقدینگی حاصل از این قراردادها به رشد ظرفیت خط تولید اختصاص یافته است. در حال حاضر دو محصول داریم؛ محصول اول «زیما» نام دارد که کاملاً دانشبنیان است و طراحی و ساخت آن در داخل انجام شده و تمام اتوبوسهایی که تاکنون تحویل دادهایم از همین نوع بوده است. محصول دوم «زتا» است که بهصورت قطعات منفصله از شرکت معتبر چینی ژونتونگ تامین میشود. هدف از معرفی این محصول جدید، ایجاد رقابت در کیفیت و قیمت بین محصول ایرانی و مشترک و همچنین تنوع در سبد محصول برای پاسخگویی به نیازهای حملونقل درونشهری در نقاط مختلف کشور است.
یکی از انتقاداتی که همواره به اتوبوسهای وارداتی وارد میشود، قیمت تمامشده بالای آنها و نبود خدمات پس از فروش پایدار است. آیا محصولات داخلی نسبت به رقبای خارجی با حفظ کیفیت، ارزانتر هستند؟
در مقایسه قیمت اتوبوس برقی وارداتی و اتوبوس ساخت داخل، باید حداقل پنج عامل موثر را بهطور همزمان در نظر گرفت؛ تیراژ تولید یا سفارشگذاری، مشخصات فنی، هزینههای خدمات پس از فروش، هزینههای مرتبط با حمل و تعرفههای گمرکی و هزینههای مالیات و بیمه و نقل و انتقال خودرو به مشتری. با در نظر گرفتن این عوامل، قیمت تمامشده اتوبوس برقی با حفظ کیفیت میتواند نسبت به اتوبوسهای وارداتی کاهش یابد. همچنین باید به مزایای تقویت زنجیره قطعهسازان داخلی، کمک به اشتغال پایدار و بومیسازی این محصول متناسب با اقلیم نواحی مختلف اشاره کرد.
یکی از دغدغههای اصلی مدیران شهری هنگام خرید ناوگان حملونقل عمومی، بهویژه اتوبوسهای برقی که فناوری نسبتاً جدیدی محسوب میشوند، مساله خدمات پس از فروش و تامین قطعات است. شرکت پارسان با چه ساختاری این شبکه را مدیریت میکند و چه تضمینی برای دسترسی سریع شهرداریها به قطعات و خدمات در شهرهای مختلف کشور وجود دارد؟
نقطه قوت اصلی شرکت تولید اتوبوس برقی پارسان نسبت به رقبای وارداتی، خدمات پس از فروش آن است. شرکت عقابافشان که سابقه طولانی در صنعت تولید و خدمات حملونقل درونشهری و برونشهری در ایران دارد، یکی از سهامداران اصلی ما است. این شرکت در بسیاری از شهرهای بزرگ کشور شبکه خدمات فعالی دارد و خدمات پس از فروش محصولات ما بهطور کامل به این شرکت واگذار شده است. مزیت اصلی شبکه خدمات پس از فروش شرکت عقابافشان، سامانه پایش برخط (آنلاین) ناوگان است که بهصورت لحظهای عملکرد فنی هر اتوبوس را کنترل کرده و هشدارهای لازم را به راننده یا مصرفکننده نهایی ارسال میکند. پایش عملکرد اتوبوس برقی و اقدامات پیشگیرانه برای حفظ کیفیت و ایمنی آن بسیار حیاتی است.
یکی از نگرانیهای جدی خریداران اتوبوسهای برقی، عمر مفید باتری و الکتروموتور و هزینههای تعویض آنهاست که معمولاً بخش قابل توجهی از قیمت تمامشده خودرو را تشکیل میدهد. عمر مفید این قطعات در محصولات پارسان چقدر است و چه گارانتی یا وارانتی برای آنها در نظر گرفتهاید؟
خوشبختانه با تامینکننده باتری و موتور قرارداد مناسبی منعقد شده که طی آن، گارانتی باتری ۸ سال و الکتروموتور ۵ سال است. این قطعات، اجزای گرانقیمت اتوبوس برقی هستند و این دوره گارانتی، نگرانیهای بهرهبردار را به حداقل میرساند.
مسئله داخلیسازی همواره یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی خودروسازان داخلی بوده است؛ هم از منظر کاهش وابستگی به خارج و هم از نظر اشتغال و توسعه زنجیره تامین. وضعیت داخلیسازی در اتوبوس زیما در حال حاضر چگونه است و برای افزایش آن در میانمدت و بلندمدت چه برنامهای دارید؟
داخلیسازی اتاق اتوبوس و تامین قطعاتی مانند محور و برخی قطعات الکترونیکی از سازندگان داخلی، میزان خودکفایی محصول ما را به ۴۱ درصد رسانده است. داخلیسازی قطعات خارجی وابسته به تعداد تولید است و صرفه اقتصادی برای سازندگان داخلی با سفارشگذاری تعداد بالا میسر میشود. بنابراین اعتماد شهرداریها به اتوبوسسازان داخلی انگیزه داخلیسازی را افزایش خواهد داد. خوشبختانه زنجیره تامین قطعات و مجموعههای فوقالعادهای در ایران وجود دارد و با افزایش تعداد تولید، در بخش خودکفایی نیز رشد خوبی خواهیم داشت. برای الکتروموتور، چند شرکت داخلی داریم که توان ساخت دارند و ما آماده همکاری با آنها هستیم. اما در مورد باتری، هنوز تولید داخل اقتصادی نیست و امیدواریم با رشد تولید خودروهای برقی، این بخش نیز بهمرور داخلیسازی شود.
با توجه به سرمایهگذاری انجامشده، ظرفیت فعلی تولید هفتگی و سالانه شرکت پارسان چقدر است و در صورت افزایش تقاضا، حداکثر ظرفیتی که میتوانید به آن برسید چه عددی خواهد بود؟ از نظر زیرساخت و فضای فیزیکی در چه وضعیتی قرار دارید؟
با ظرفیت فعلی شرکت و سرمایهگذاری انجامشده، در حال حاضر هفتهای ۲ دستگاه تولید میکنیم که به معنای تولید سالانه ۱۰۰ دستگاه است. با داشتن سفارش ساخت در حجم بالا، امکان استفاده از ظرفیت تولید خطوط مجاور که در حال حاضر برای محصولات دیزلی استفاده میشود، وجود دارد و در این صورت امکان تولید سالانه ۲۵۰ اتوبوس برقی فراهم خواهد شد.
شرکت پارسان در مقایسه با رقبای داخلی (سایر تولیدکنندگان اتوبوس در ایران) و رقبای خارجی (بهویژه اتوبوسهای وارداتی چینی) به ترتیب چه مزیتهایی دارد؟ مشتری وقتی محصول شما را انتخاب میکند، دقیقاً چه چیزی به دست میآورد که از رقبا نمیتواند بگیرد؟
مزیتها در سه دسته کاملاً مشخص دستهبندی میشود: مزیت اول، ویژگی فنی است. اتوبوس زیما به جدیدترین فناوری روز مجهز است. موتورهای الکتریکی روی محور عقب و در نزدیکی چرخها قرار دارند که هم مصرف انرژی را کاهش میدهد و هم امکان ساخت اتاق بدون پله را فراهم میکند. یعنی کف اتوبوس کاملاً هموار است و مسافر برای نشستن در قسمتهای عقب اتوبوس نیازی به بالا رفتن از پله ندارد. این ویژگی برای مسافران سالمند، کودکان و افراد دارای معلولیت یک امتیاز بزرگ است.
مزیت دوم، داشتن خدمات پس از فروش گسترده، قدرتمند، هوشمند و برخط است.
مزیت سوم، بومیسازی محصول بر اساس نیاز محلی است. زیرا اتوبوس در داخل کشور طراحی و ساخته شده و امکان سفارشیسازی آن متناسب با اقلیم هر شهر وجود دارد که در این صورت قیمت نهایی اتوبوس نیز کاهش مییابد.
با توجه به اینکه در ماههای اخیر شاهد ورود محمولههای مختلف اتوبوس برقی وارداتی به کشور بودهایم، اگر یکی از این اتوبوسهای وارداتی در شهرهای ایران دچار مشکل فنی شود و واردکننده نتواند خدمات پس از فروش مناسبی ارائه دهد، آیا شرکت پارسان آمادگی دارد به این اتوبوسها سرویس دهد؟
اگر رقبای وارداتی در خدمات پس از فروش دچار مشکل هستند، ما آماده هستیم در قالب قرارداد فیمابین تجربه خود را در اختیار آنها قرار دهیم. ما نمیگذاریم شهرداریها با چالش مواجه شوند و ظرفیت این کار را نیز داریم. تعهد ما به حملونقل عمومی کشور فراتر از رقابت تجاری است.
