نوسانات ارزی؛ چالش جدید برای بیمه خودرو و تأخیر در پرداخت خسارتها
این نوسانات که تأثیرات عمیقی در بسیاری از بخشهای اقتصادی به جا گذاشته، صنعت خودرو و زنجیره خدمات مرتبط با آن را نیز تحت تأثیر قرار داده است. با وجود اینکه بیمه خودرو یکی از ارکان اصلی بازار بیمه به شمار میآید، در سالهای اخیر فشارهای ناشی از تغییرات نرخ ارز باعث شده است که سازوکارهای این بخش به آزمونی دشوار کشیده شوند.
مسعود قریب، کارشناس حوزه بیمه خودرو، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ اظهار داشت: «نوسانات ارزی موجب شده است که مؤلفههای اصلی تعیین ارزش خودرو، از جمله قیمت قطعات، نیروی کار و خدمات پس از فروش، به طور مداوم در حال تغییر باشند؛ به همین دلیل، استانداردهای قدیمی محاسبه ارزش بیمهنامه دیگر پاسخگو نیست.»
به گفته وی، یکی از پیامدهای مهم نوسانات ارز، افزایش مداوم ارزش بازار خودروها است.
او ادامه داد: «در سالهای اخیر، بسیاری از خودروهای تولید داخل و بهویژه محصولات وارداتی به دلیل وابستگی به قطعات خارجی و نوسانات نرخ ارز، با افزایش قیمت قابل توجهی مواجه شدهاند. این افزایش ارزش بازار خودروها باعث میشود که ارزش واقعی خسارت در زمان وقوع حادثه، فاصله زیادی با مبلغ درجشده در بیمهنامه داشته باشد.»
وی افزود: «در چنین شرایطی، شرکتهای بیمه با دو انتخاب دشوار روبهرو هستند: یا باید حقبیمههای مصوب را افزایش دهند تا بتوانند پوشش مناسبی ارائه کنند، یا با هزینههای بیشتر و کاهش سود عملیاتی مواجه شوند.»
قریب بر این باور است: «زمانی که قطعات یدکی بر اساس ارزش بازار و نرخ ارز تعیین میشوند، هزینههای تعمیر به طور قابل توجهی فراتر از پیشبینیهای گذشته میرود. این وضعیت باعث شده است که شرکتهای بیمه در پرداخت خسارت بهطور فزایندهای با تأخیر مواجه شوند و فرآیند رسیدگی به پروندهها طولانیتر گردد. بیمهگذاران نیز از طولانی شدن زمان پرداخت نارضایتی بیشتری دارند.»
او همچنین افزود: «چالش دیگری که وجود دارد، عدم انطباق بیمهنامههای موجود با ارزشهای روز خودروها است. بسیاری از قراردادهای بیمه بدنه هنوز بر اساس ارزش خودرو در زمان صدور بیمهنامه تنظیم میشوند و ارزشگذاری ثابت برای مدت یک سال در نظر گرفته میشود. اما واقعیت بازار نشان میدهد که ارزش خودروها در طول همان یک سال میتواند بهطور قابل توجهی تغییر کند. این عدم تطابق باعث میشود در زمان خسارت، ارزش واقعی خودرو از سقف تعهدات بیمهنامه فراتر رود و بیمهگزار بخشی از هزینه تعمیر یا جبران را خود متحمل شود، مسألهای که بهویژه در تصادفات با خسارت سنگین به وضوح دیده میشود.
برای مدیریت این وضعیت، شرکتهای بیمه راهکارهای جدیدی را مطرح کردهاند. یکی از این راهکارها، پوشش نوسان قیمت خودرو است که به بیمهگذاران اجازه میدهد ارزش خودروی خود را در طول مدت بیمهنامه با توجه به نوسانات بازار افزایش دهند.
قریب گفت: «چالش اصلی این است که صنعت بیمه هنوز نتوانسته است یک مدل بهروز و منطبق با واقعیتهای بازار و نوسانات ارزی برای ارزشگذاری خودروها ایجاد کند. اگر این مدلها بهصورت پویا و بهروز در بیمهنامهها لحاظ شود، هم شرکتهای بیمه و هم بیمهگذاران میتوانند در شرایط ناپایدار با تفاهم بیشتر و هزینه کمتر به توافق برسند. افزایش زمان رسیدگی به پروندههای خسارت یکی از پیامدهای عملی این وضعیت است.»
او در پایان افزود: «نوسان قیمت ارز به عنوان یک عامل بیرونی تأثیرات عمیقی بر ساختار بیمه خودرو برجای گذاشته است. برای کاهش فشارهای وارده و بهبود فرآیندهای پرداخت خسارت، نیاز به بازنگری سیاستهای بیمهای، بهکارگیری روشهای ارزشگذاری پویا و ارائه پوششهای جدید متناسب با واقعیتهای بازار بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.»
