تاخیر در پرداخت ۲۰ همت، هزینه احیای زنجیره تأمین سایپا را به شدت افزایش داد
مهرداد آلان، عضو انجمن صنایع‌همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو استان تهران، در خصوص پیامدهای تأخیر در پرداخت تسهیلات پیش‌بینی‌شده برای سایپا اظهار داشت: «مسئله اکنون تنها عدم پرداخت ۲۰ هزار میلیارد تومان نیست؛ بلکه فرصتی طلایی برای جلوگیری از آسیب‌های گسترده به زنجیره تأمین از دست رفته است.»
وی توضیح داد: «اگر این منابع در زمان مقرر پرداخت می‌شد، به زنجیره‌ای می‌رسید که هنوز بخشی از ذخایر خود را حفظ کرده بود. در این صورت، قطعه‌سازان از اعتبار تجاری نزد تأمین‌کنندگان داخلی و خارجی برخوردار بودند و امکان خرید مدت‌دار مواد اولیه و قطعات را داشتند. اما اکنون نه تنها موجودی‌های استراتژیک مصرف شده، بلکه اعتبار تجاری بسیاری از فعالان این صنعت نیز آسیب دیده است.»
آلان با تأکید بر این‌که اعتبار تجاری یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های زنجیره تأمین به شمار می‌آید، افزود: «قطعه‌سازی که طی سال‌ها توانسته از شرکای خارجی خود اعتبار خرید دریافت کند، با چند نوبت تأخیر در ایفای تعهدات، این سرمایه ارزشمند را از دست می‌دهد و در ادامه ناچار است خریدهای خود را به‌صورت نقدی یا با پیش‌پرداخت انجام دهد.»
وی ادامه داد: «حتی اگر امروز منابع مالی جدیدی به صنعت تزریق شود، شرایط به نقطه قبل بازنخواهد گشت؛ زیرا پول می‌تواند بدهی‌ها را تسویه کند، اما اعتبار از دست رفته، موجودی استراتژیک انبارها و اعتماد ایجاد شده نزد بانک‌ها و تأمین‌کنندگان را در کوتاه‌مدت احیا نمی‌کند.»
آلان در ادامه به موضوع تسهیلات ۲۰ همتی سایپا اشاره کرد و تصریح نمود: «اکنون منابع مالی باید هم‌زمان بدهی‌های گذشته را پوشش دهند، موجودی انبارها را بازسازی کنند، هزینه خریدهای نقدی را تأمین کنند، افزایش قیمت مواد اولیه و ارز را جبران کرده و سرمایه در گردش تولید جاری را نیز فراهم آورند؛ موضوعی که هزینه احیای زنجیره تأمین را به‌مراتب بیشتر از گذشته کرده است.»
وی با اشاره به این‌که در شرایط کنونی نباید تنها درباره رقم مورد نیاز برای حمایت از سایپا صحبت کرد، گفت: «پرسش اصلی این است که برای بازسازی سرمایه در گردش، احیای موجودی انبارها، بازیابی اعتبار بانکی و بازگرداندن اعتبار تجاری زنجیره تأمین چه میزان منابع و چه بازه زمانی لازم است؟»
آلان با انتقاد از رویکرد تصمیم‌گیری دیرهنگام در حوزه صنعت اظهار کرد: «در بسیاری از موارد ابتدا اجازه می‌دهیم خسارت ایجاد شود و سپس به‌دنبال راهکار می‌گردیم؛ ابتدا تولیدکننده را تا مرز توقف می‌بریم، بعد به فکر تأمین سرمایه در گردش می‌افتیم؛ یا پس از آسیب دیدن اعتبار بنگاه‌ها، تسهیلات حمایتی را تصویب می‌کنیم.»
وی افزود: «ماجرای تسهیلات ۲۰ همتی سایپا نمونه‌ای از همین الگوی تصمیم‌گیری است. آن منابع قرار بود از سوختن اعتبار قطعه‌سازان، تخلیه انبارها، برگشت چک‌ها و افت تولید جلوگیری کند؛ اما با تأخیر در پرداخت، صورت‌حساب خسارت‌ها امروز به‌مراتب سنگین‌تر شده است.»
عضو انجمن صنایع‌همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو استان تهران در پایان تأکید کرد: «در صنعت، زمان خود یک سرمایه است. آن‌چه با پرداخت به‌موقع یک واحد هزینه قابل حفظ است، ممکن است چند ماه بعد حتی با دو برابر منابع نیز قابل بازگشت نباشد؛ زیرا اعتماد، اعتبار و ظرفیت تولید، دارایی‌هایی هستند که از دست دادن آن‌ها بسیار آسان‌تر از بازسازی‌شان است.»
