دلایل گرانی و کمبود قطعات یدکی خودرو چیست؟
بازار لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات با چالشهای جدیدی از جمله کمبود کالا و افزایش قیمت مواجه شده است. فعالان این حوزه معتقدند که اختلال در فرآیند ثبت سفارش، توقف محمولهها در گمرک، افزایش هزینههای حملونقل و محدودیتهای ناشی از تحریمها موجب افزایش قیمت برخی قطعات تا 80 درصد در ماههای اخیر شده و تامین نیاز تعمیرگاهها و مصرفکنندگان را با دشواریهای جدی روبهرو کرده است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، بازار قطعات یدکی خودرو و ماشینآلات در ماههای اخیر با کاهش عرضه و افزایش هزینههای تامین مواجه شده است. فعالان صنفی بر این باورند که ادامه این روند میتواند خدمات پس از فروش خودروها، بهویژه خودروهای سنگین و ماشینآلات صنعتی را با مشکلات بیشتری مواجه کند.
حمیدرضا حبیبدولابی، عضو اتحادیه صنف تولیدکنندگان و فروشندگان لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات تهران، اعلام کرده است که بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز بازار از برندهای معتبر خارجی، بهویژه تولیدکنندگان ژاپنی و چینی، تامین میشود، اما محدودیتهای وارداتی و مشکلات انتقال کالا، روند تامین را دشوار کرده است.
فعالان بازار میگویند که کاهش موجودی کالا و عدم اطمینان از امکان تامین مجدد، فروشندگان را وادار کرده است تا با احتیاط بیشتری به عرضه قطعات بپردازند. بر اساس اظهارات این عضو اتحادیه، قیمت بسیاری از قطعات نسبت به پایان سال گذشته حدود 70 تا 80 درصد افزایش یافته است. افزایش هزینههای واردات، تغییر مبنای محاسبه حقوق گمرکی و رشد هزینههای حملونقل از جمله عوامل اصلی این افزایش قیمت به شمار میروند.
یکی از مشکلات اساسی بازار، اختلال در فرآیند ثبت سفارش است. واردکنندگان میگویند که در ماههای اخیر، امکان ثبت سفارش جدید برای بسیاری از فعالان این حوزه محدود شده و این امر موجب کاهش ورود کالا به بازار شده است. از سوی دیگر، بخشی از قطعاتی که به کشور وارد شدهاند، به دلیل مسائل مربوط به استاندارد، منبع ارز و تشریفات اداری همچنان در گمرک باقی ماندهاند.
فعالان این حوزه بر این باورند که قطعات یدکی باید از محدودیتهای مشابه کالاهای نهایی جدا شوند؛ زیرا نبود قطعه مستقیماً بر تعمیر خودروها و رضایت مصرفکنندگان تاثیر میگذارد.
تغییر مسیرهای تجاری نیز هزینه تامین قطعات را افزایش داده است. برخی واردکنندگان برای دور زدن محدودیتها مجبور به انتخاب مسیرهای جدیدی مانند انتقال کالا از عمان شدهاند. بر اساس اعلام فعالان صنفی، هزینه حمل یک کانتینر که پیشتر حدود 2000 دلار بود، اکنون به حدود 7000 دلار رسیده است؛ افزایشی که در نهایت به قیمت تمامشده قطعات منتقل میشود.
برخی مسیرهای جایگزین مانند انتقال کالا از بندر کراچی پاکستان نیز نتوانستهاند مشکل تامین را حل کنند. به گفته فعالان بازار، حجم کالاهای واردشده از این مسیرها محدود بوده و پاسخگوی نیاز واقعی بازار نیست. همچنین واردات غیررسمی به دلیل نداشتن مدارک قانونی، امکان ترخیص رسمی و عرضه گسترده در بازار را ندارد.
کاهش عرضه قطعات یدکی در نهایت بیشترین فشار را به مصرفکنندگان وارد میکند. افزایش هزینه تعمیرات، طولانی شدن زمان تعمیر خودروها و دشواری در تامین قطعات اصلی از پیامدهای ادامه این شرایط خواهد بود. فروشندگان نیز به دلیل نگرانی از تامین آینده، برخی قطعات را محدودتر عرضه میکنند و در بعضی موارد مشتریان برای تهیه قطعات خاص باید زمان بیشتری منتظر بمانند.
فعالان صنفی بر این باورند که برای جلوگیری از تشدید کمبود قطعات، باید روند ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا تسهیل شود. آنها تاکید دارند که تصمیمگیری درباره بازار قطعات یدکی بدون مشارکت بخش خصوصی میتواند مشکلات بیشتری ایجاد کند و همکاری میان دولت و تشکلهای تخصصی میتواند به مدیریت بهتر بازار کمک کند.
