دلایل افزایش شدید قیمت لاستیک خودرو

بازار تایر ایران بار دیگر به صدر اخبار بازگشته؛ بازاری حساس که فعالان آن معتقدند بیش از هر عامل دیگری، زیر سایه نوسان‌های ارزی، وابستگی به مواد اولیه و سیاست‌های کنترلی قیمت نفس می‌کشد. اظهارات سه نهاد اثرگذار—انجمن صنعت تایر، وزارت صمت و اتاق اصناف—روایتی چندوجهی از چالش‌ها و ملاحظات این صنعت ارائه می‌دهد.

به گزارش ایران‌جیب به نقل از ایسنا، مصطفی تنها، سخنگوی انجمن صنعت تایر، با تشریح ساختار هزینه تولید لاستیک خودرو اعلام کرد: به‌طور متوسط حدود ۸۰ درصد بهای تمام‌شده تایر به مواد اولیه اختصاص دارد؛ سهمی که در پی افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر، سنگین‌تر از گذشته شده است. به گفته او، پیش از جهش‌های ارزی اخیر، این نسبت نزدیک به پنج درصد کمتر بود.

تنها با تأکید بر اینکه صنعت تایر هنوز به خودکفایی کامل نرسیده، توضیح داد: حدود ۳۰ درصد ارزش مواد اولیه مورد استفاده در تایرسازی از خارج کشور تأمین می‌شود و همین وابستگی سبب می‌شود حتی تایر تولید داخل نیز از تغییرات نرخ ارز مصون نماند. اگرچه میان تایرهای سواری، باری و کشاورزی تفاوت‌هایی وجود دارد، اما در همه آن‌ها، مواد اولیه تعیین‌کننده اصلی قیمت نهایی هستند.

### قیمت‌گذاری دستوری؛ مانعی برای توسعه

سخنگوی انجمن صنعت تایر، سیاست قیمت‌گذاری دستوری را یکی از جدی‌ترین موانع رشد این صنعت دانست و گفت: از ابتدای دولت نخست حسن روحانی، پنج پروژه بزرگ تایرسازی در استان‌های مختلف طراحی شد، اما هیچ‌کدام به مرحله تولید نرسید. دلیل اصلی، نبود توجیه اقتصادی و عدم اطمینان سرمایه‌گذاران به بازگشت سرمایه بود. در اقتصادی با تورم مزمن، وقتی امکان پیش‌بینی سود وجود نداشته باشد، انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری هم شکل نمی‌گیرد.

وی با اشاره به وضعیت تایرهای باری رادیال افزود: در حال حاضر تنها حدود یک‌سوم نیاز کشور به این نوع تایر در داخل تولید می‌شود و باقی از مسیر واردات تأمین می‌گردد. هرچند طرح‌های توسعه‌ای در برخی کارخانه‌ها در جریان است، اما تأمین منابع مالی آن‌ها همچنان با ابهام‌های جدی مواجه است.

### سیاست دولت؛ حفظ تعادل قیمت

در سوی دیگر، ابراهیم شیخ، معاون صنایع عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد، رویکرد دولت را چنین تشریح کرد: راهبرد وزارت صمت، واگذاری تنظیم بازار و تأمین تایر به تولیدکنندگان داخلی است. بر همین اساس، میزان واردات تایر در سال جاری نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته؛ آماری که به تأیید انجمن صنفی صنعت تایر نیز رسیده است.

به گفته معاون وزیر صمت، ایجاد تعادل قیمتی سومین محور اصلی سیاست‌گذاری دولت به شمار می‌رود. او تأکید کرد: قیمت تایر باید به‌گونه‌ای تعیین شود که نه فشار مضاعفی بر مصرف‌کننده وارد کند و نه به تولیدکنندگان و زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور لطمه بزند. با توجه به اینکه بیش از نیمی از مواد اولیه این صنعت وارداتی است، اصلاح تدریجی قیمت‌ها و پرهیز از شوک‌های ناگهانی در دستور کار وزارتخانه قرار دارد.

### ارز؛ کلید آرامش بازار

در ادامه، رضا عباس‌آبادی دانشور، رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک و روغن اتاق اصناف ایران، ثبات نرخ ارز را شرط اساسی آرامش بازار تایر دانست و گفت: اگر قیمت ارز تثبیت شود، افزایش جدیدی در بازار تایر رخ نخواهد داد و تنها رشد طبیعی سالانه—در حدود ۲۰ درصد و متناسب با افزایش هزینه‌های تولید—اعمال می‌شود.

او افزود: تجربه دو تا سه سال اخیر نشان داده است که با هماهنگی میان تولیدکنندگان، انجمن‌های تخصصی و دستگاه‌های اجرایی، بازار تایر از ثبات نسبی برخوردار بوده و مهم‌ترین عامل تنظیم بازار، استمرار تولید و دسترسی کافی به کالا است.