دلایل عدم رونق بازار مسکن در دی و بهمن چیست؟
دی و بهمن هر سال، به عنوان اوج فعالیت در بازار مسکن برای فعالان این حوزه شناخته میشود و معمولاً در این ماهها، معاملات رونق میگیرد. با این حال، امسال شرایط به گونهای بوده که رونق هرچند اندکی در این بازار مشاهده نمیشود. در ماههای پایانی امسال نیز مشابه سالهای گذشته، تحرک خاصی در بازار مسکن دیده نمیشود. در حالی که در سالهای گذشته حداقل در دی و بهمن ماه شاهد رونق اندکی در معاملات بودیم و برخی افراد به خرید ملک اقدام میکردند، به نظر میرسد این بازار همچنان در رکود به سر میبرد.
افزایش نرخ تورم و ناترازی در بخش انرژی که منجر به کاهش تولید در صنایع مرتبط با مسکن شده، به رشد قیمت مصالح ساختمانی انجامیده است. از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده تا مسکن به گزینهای در دسترس برای سرمایهگذاری شهروندان تبدیل نشود، به طوری که مردم تمایل دارند سرمایههای خرد خود را به جای بخش مسکن، به بازارهای دیگری مانند طلا و ارز هدایت کنند. در چنین شرایطی، کارشناسان بر این باورند که ایجاد ثبات در فضای اقتصادی کشور، شرط اصلی بهبود وضعیت بازار مسکن است و همچنین بر لزوم افزایش طرحهای حمایتی دولت از خریداران مسکن، خروج بانکها از صنعت ساختمان و واگذاری خانههای خالی در اختیار بانکها تأکید دارند.
علاوه بر این، کاهش هزینههای تولید، اعمال مالیات بر خانههای خالی، ارتقای شفافیت اطلاعات، اطلاعرسانی صحیح و ساخت مسکن در مناطقی با پتانسیل رشد بالا و وضعیت زیرساختی بهتر و همچنین صنعتیسازی مسکن، از دیگر راهکارهایی است که میتواند در بازار مسکن مؤثر باشد.
بازار مسکن ابتدا باید از رکود خارج شود. رامین گوران، رئیس انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان تهران در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری، با اشاره به اقدام دولت در حذف ارز چند نرخی و اصلاح ساختار سیاست ارزی کشور اظهار داشت: حرکت به سمت ارز تک نرخی شدن، یک اتفاق بزرگ در اقتصاد ایران و جراحی اقتصادی مهمی است که ما نیز از گذشته چه در قالب صنف و چه در قالب اتاق بازرگانی موافق آن بوده و هستیم. وی افزود: این موضوع بهطور قطع بر قیمت تمام شده مسکن تأثیرگذار خواهد بود، اما اینکه چه تأثیری در بازار مسکن خواهد گذاشت، مشخص نیست.
رئیس انجمن انبوهسازان مسکن استان تهران یادآور شد: قیمت مصالح ساختمانی و خدمات در حوزه مسکن در سه سال گذشته افزایش یافته، اما قیمت مسکن رشد چندانی نداشته است؛ بنابراین تأثیر تصمیمات ارزی بر بازار مسکن در هالهای از ابهام قرار دارد زیرا بهطور مستقیم به توان مالی متقاضیان مسکن بستگی دارد. این فعال صنعت مسکن ثبات در حوزههای سیاسی و اقتصادی را یکی از شروط خروج بازار مسکن از رکود دانست و اظهار داشت: در شرایط کنونی، هرگونه افزایش قیمت مسکن میتواند به عمیقتر شدن رکود فعلی این بازار منجر شود.
طرح «فروش اقساطی بلندمدت» برای تحریک تقاضا. گوران با تأکید بر اینکه باید برای تحریک تقاضا در بازار مسکن برنامهریزی کرد، گفت: به سازندگان مسکن توصیه میشود که حوزه کاری خود را به مناطق متوسط و ارزان قیمت تغییر دهند و به سمت ساخت واحدهای کوچکمقیاس بروند و حتی قیمت تمام شده مسکن را با شیوههای صنعتیسازی کاهش دهند. رئیس انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان تهران افزود: برای تحریک طرف تقاضا، بهجز شیوههای تأمین مالی از سوی بانکها و بازار سرمایه، باید بتوان «فروش اقساطی بلندمدت» مسکن را راهاندازی کرد. وی یادآور شد: بانکها علاقهمندی چندانی به پرداخت پول برای بخش مسکن، آن هم برای بلندمدت ندارند و حتی تعهدات خود را به خوبی ایفا نمیکنند. در این شرایط، فروش اقساطی واحدها با سود مشارکت مناسب میتواند به تحریک تقاضا بیانجامد.
حرکت سرمایهها از طلا و ارز به سمت بازار مسکن متوقف شد. همچنین داود بیگینژاد، نائب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک پایتخت نیز با اشاره به اینکه در شرایط کنونی و به دلیل محدودیت وضع شده بر اینترنت، ارائه خدمات آنلاین از سوی مشاوران املاک متوقف شده است، گفت: با وجود اینکه همیشه ماههای دی و بهمن شرایط بهبود مییافت، اما اغتشاشات اخیر باعث شد تا معاملات ملکی به حداقل برسد. وی یادآور شد: پیش از این اتفاقات، شاهد روند صعودی و مثبت قراردادهای ملکی بودیم، چرا که تحلیلگران معتقد بودند بازارهای موازی طلا و ارز به اشباع رسیده و رشدی بیش از این تجربه نخواهند کرد و انتظار میرفت که معاملهگران از این بازارها به سمت بازار مسکن حرکت کنند، اما اتفاقات اخیر مانع از تداوم این حرکت شد.
بیگینژاد با بیان اینکه اجرای سیاست ارز تک نرخی، قیمت مصالح صنعت ساختمان را تحت تأثیر قرار خواهد داد، افزود: امروز افراد زیادی تمایل به خرید مسکن دارند اما بنیه مالی کافی برای خرید ندارند که باید برای این قشر برنامهریزی کرد. نائب رئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران با بیان اینکه افزایش قیمتها در بازار مسکن رکود این بازار را عمیقتر کرده و مسکن را از دسترس دورتر میکند، خاطرنشان کرد: باید بتوان با طراحی شیوههایی به کنترل قیمت تمام شده مسکن و نیز تحریک تقاضا برای خرید ملک پرداخت.
