نیمههادیها چگونه به قلب تپنده خودروهای نسل جدید تبدیل شدند؟
صنعتخودرو در سال ۲۰۲۶ بیش از گذشته به ریزتراشهها و نیمههادیها وابسته شده است. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، اگر در دو دهه اخیر موتور، گیربکس و شاسی نقش محوری در ارزشگذاری خودرو داشتند، امروز سامانههای پردازشی، کنترلهای الکترونیکی و تراشههای هوشمند به هسته اصلی خودروهای جدید تبدیل شدهاند.
توسعه خودروهای برقی، بهکارگیری سیستمهای کمکراننده، گسترش ارتباطات هوشمند و فناوریهای ایمنی باعث شده رقابت خودروسازان فقط به کیفیت پیشرانه یا طراحی بدنه محدود نباشد؛ بلکه توان دسترسی و استفاده از ریزتراشههای پیشرفته به یکی از مهمترین معیارهای رقابت در این صنعت تبدیل شود.
خودروهای امروزی؛ رایانههایی روی چرخ
صنعتخودرو در جهان طی سالهای اخیر دستخوش تغییری اساسی شده است. خودروهای امروز دیگر صرفاً وسیلهای برای جابهجایی نیستند، بلکه ترکیبی از سامانههای الکترونیکی، حسگرها، پردازندهها و واحدهای کنترلیاند که به شکل یکپارچه، عملکرد خودرو را مدیریت میکنند.
در بسیاری از خودروهای جدید، صدها واحد کنترلی از طریق ریزتراشهها با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند و کنترل بخشهایی مانند موتور، ترمز، فرمان، سامانههای ایمنی، تجهیزات رفاهی، مدیریت باتری، نمایشگرها، ارتباطات اینترنتی و سامانههای کمکراننده را بر عهده دارند.
بر همین اساس، ارزش ریزتراشههای مورد استفاده در هر خودرو نسبت به گذشته چندین برابر شده و روند رشد آن نیز همچنان ادامه دارد.
رشد سریع بازار جهانی
بررسیهای موسسههای بینالمللی نشان میدهد بازار ریزتراشههای صنعتخودرو در سال ۲۰۲۶ همچنان مسیر صعودی را دنبال میکند. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، افزایش تولید خودروهای برقی، گسترش وسایل نقلیه هوشمند و توسعه فناوریهای ایمنی موجب شده سرمایهگذاری در این حوزه با شتاب بیشتری افزایش یابد.
کارشناسان تاکید میکنند هیچ خودروسازی بدون دسترسی پایدار به نیمههادیها قادر به حفظ سطح تولید نخواهد بود؛ موضوعی که پس از بحران کمبود تراشه در سالهای گذشته برای همه فعالان این صنعت روشن شد.
از بحران کمبود تا رقابت برای سرمایهگذاری
کمبود جهانی ریزتراشه که چند سال پیش سبب توقف خطوط تولید بسیاری از خودروسازان شد، نگاه دولتها به این صنعت را تغییر داد. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، پس از بروز بحران، بسیاری از کشورها برنامههای گستردهای برای افزایش ظرفیت تولید نیمههادیها تدوین کردند.
در این مسیر، کارخانههای جدید راهاندازی شد، سرمایهگذاریهای چندده میلیارد دلاری انجام گرفت و خودروسازان نیز قراردادهای بلندمدت با تولیدکنندگان تراشه منعقد کردند تا دیگر با اختلال در تامین روبهرو نشوند.
امروزه امنیت تامین ریزتراشه برای خودروسازان تقریباً همسطح اهمیت تامین فولاد، آلومینیوم و سایر مواد اولیه است.
خودروهای برقی؛ موتور محرک بازار ریزتراشه
رشد خودروهای برقی یکی از مهمترین عوامل افزایش مصرف نیمههادیها به شمار میرود. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، خودروهای الکتریکی نسبت به محصولات بنزینی به تعداد بیشتری تراشه نیاز دارند؛ زیرا مدیریت باتری، کنترل سامانههای موتور برقی، ویژگیهای شارژ، مدیریت انرژی، بازیابی انرژی ترمز و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته همگی با ریزتراشهها انجام میشود.
همچنین هرچه فناوری باتریها پیشرفتهتر میشود، نقش تراشههای هوشمند نیز پررنگتر خواهد شد.
هوش مصنوعی وارد صنعتخودرو شد
یکی از مهمترین تحولات سال ۲۰۲۶، استفاده گسترده از هوش مصنوعی در خودروهاست. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، سامانههای کمکراننده، تشخیص عابرپیاده، شناسایی علائم راهنمایی، کنترل هوشمند سرعت، پارک خودکار، هشدار خوابآلودگی راننده و مدیریت هوشمند مصرف انرژی همگی به پردازندههای قدرتمند وابستهاند.
از همین رو، خودروسازان بزرگ جهان سرمایهگذاریهای گستردهای روی تراشههای تخصصی خودرو انجام دادهاند تا توان پردازشی لازم برای نسلهای آینده وسایل نقلیه را افزایش دهند.
افزایش سهم الکترونیک در قیمت خودرو
کارشناسان معتقدند سهم تجهیزات الکترونیکی از ارزش هر خودرو سالبهسال در حال افزایش است. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، در خودروهای اقتصادی ممکن است هنوز موتور و بدنه بیشترین بخش هزینه را تشکیل دهند، اما در خودروهای برقی و لوکس، ارزش تجهیزات الکترونیکی و ریزتراشهها به یکی از بزرگترین بخشهای هزینه تولید تبدیل شده است.
این موضوع سبب شده خودروسازان همکاری نزدیکی با تولیدکنندگان نیمههادی داشته باشند و حتی برخی شرکتها مسیر طراحی اختصاصی تراشههای مورد نیاز خود را دنبال کنند.
رقابت جهانی برای تولید نیمههادی
در سال ۲۰۲۶ رقابت میان کشورهای صنعتی برای افزایش تولید نیمههادی به یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی جهان تبدیل شده است. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، دولتها با ارائه مشوقهای مالی، معافیتهای مالیاتی و سرمایهگذاریهای کلان تلاش میکنند کارخانههای تولید تراشه را در داخل کشور خود ایجاد کنند؛ زیرا این صنعت علاوه بر ارزش افزوده بالا، امنیت صنعتی کشورها را نیز تقویت میکند.
امروزه نیمههادیها فقط در صنعت خودرو کاربرد ندارند و در مخابرات، پزشکی، هوافضا، تجهیزات نظامی و فناوری اطلاعات نیز نقش راهبردی ایفا میکنند؛ به همین دلیل، هرگونه اختلال در زنجیره تامین آنها میتواند بخش بزرگی از اقتصاد جهان را تحت تاثیر قرار دهد.
فرصتهای تازه برای صنعت قطعهسازی
رشد سریع بازار ریزتراشهها تنها به سود تولیدکنندگان نیمههادی ختم نمیشود و زنجیرهای از صنایع وابسته را نیز فعال کرده است. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، در صنعتخودرو، قطعهسازان دیگر به تولید قطعات مکانیکی محدود نیستند و بخش مهمی از فعالیت آنها شامل تولید مجموعههای الکترونیکی، سامانههای کنترلی، حسگرها، دستهسیمها، بردهای الکترونیکی و تجهیزات ارتباطی است.
به همین دلیل، بسیاری از شرکتهای قطعهسازی جهان طی سالهای اخیر سرمایهگذاری قابل توجهی در حوزه الکترونیک انجام دادهاند و همکاری میان تولیدکنندگان خودرو و صنایع الکترونیک به یک ضرورت تبدیل شده است.
کارشناسان نیز میگویند هرچه سهم خودروهای برقی، هوشمند و متصل افزایش پیدا کند، ارزش افزوده صنعت قطعهسازی از بخشهای مکانیکی به سمت قطعات الکترونیکی منتقل خواهد شد.
نیمههادیها؛ پایه اصلی خودروهای آینده
خودروهای نسل جدید بدون ریزتراشه عملاً قابل تولید نیستند. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، از لحظه روشن شدن خودرو تا زمان خاموش شدن آن، صدها فرمان الکترونیکی از طریق تراشهها پردازش میشود. مدیریت موتور، کنترل مصرف انرژی، سامانههای ترمز، فرمان برقی، کیسههای هوا، نمایشگرهای دیجیتال، دوربینهای پیرامونی، سامانههای هشدار و حتی تجهیزات رفاهی همگی به نیمههادیها وابسته هستند.
این وابستگی باعث شده خودروسازان بزرگ، تامین پایدار ریزتراشه را به یکی از مهمترین اولویتهای راهبردی خود تبدیل کنند؛ زیرا اختلال در تامین حتی یک تراشه میتواند تولید هزاران خودرو را متوقف کند.
درسهایی برای صنعتخودرو ایران
اگرچه صنعتخودرو ایران در سالهای اخیر به دلیل تحریمها و محدودیتهای تجاری با مشکلات متعدد روبهرو بوده است، تحول جهانی در حوزه ریزتراشهها میتواند برای سیاستگذاران و فعالان این صنعت نقش یک زنگ هشدار داشته باشد. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، واقعیت این است که خودروهای آینده بیش از آنکه به موتورهای حجیم وابسته باشند، به سامانههای هوشمند، پردازندهها و تجهیزات الکترونیکی متکی خواهند بود.
بنابراین اگر صنعتخودرو کشور از امروز برنامهریزی برای توسعه این فناوریها نداشته باشد، فاصله فناورانه آن با خودروسازان بزرگ جهان افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر، بسیاری از قطعهسازان داخلی در سالهای اخیر تجربه تولید بردهای الکترونیکی، واحدهای کنترلی و برخی تجهیزات هوشمند را به دست آوردهاند.
این ظرفیت در صورت حمایت هدفمند میتواند توسعه یابد و زمینه ارتقای فناوری در صنعت قطعهسازی را فراهم کند.
ضرورت تدوین نقشه راه فناوری
کارشناسان معتقدند وزارت صنعت، معدن و تجارت باید نقشه راه مشخصی برای توسعه فناوریهای الکترونیکی در صنعتخودرو تدوین کند. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، این نقشه راه باید فراتر از افزایش تیراژ تولید باشد و بر توسعه فناوری، انتقال دانش، تربیت نیروی انسانی متخصص و حمایت از شرکتهای دانشبنیان تمرکز داشته باشد.
همچنین لازم است همکاری گستردهتری میان خودروسازان، قطعهسازان، دانشگاهها و مراکز پژوهشی شکل بگیرد تا امکان طراحی و تولید بخشی از تجهیزات الکترونیکی مورد نیاز خودرو در داخل کشور فراهم شود.
سرمایهگذاری؛ حلقه مفقوده توسعه
توسعه صنعت نیمههادی بدون سرمایهگذاری ممکن نیست. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، کشورهای پیشرو میلیاردها دلار برای ایجاد کارخانههای تولید تراشه، توسعه مراکز تحقیقاتی و تربیت نیروی متخصص هزینه کردهاند. اگرچه ورود مستقیم ایران به تولید ریزتراشههای پیشرفته نیازمند سرمایهگذاری بسیار سنگین است، اما میتوان در حوزه طراحی سامانههای الکترونیکی و توسعه زنجیره تامین مرتبط، برنامههای مرحلهای را اجرا کرد.
