چالشهای بزرگ خودروسازان در عصر جدید
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری موتورمگ، بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز پژوهشهای مجلس، مشکل اصلی خودروسازان کشور نه تنها در میزان فروش یا افزایش درآمد، بلکه در ساختار هزینهها، ناکارآمدیهای عملیاتی و ضعف بهرهوری نهفته است؛ موضوعی که باعث شده تا افزایش تیراژ و درآمد نیز نتواند به عنوان تضمینی برای سودآوری پایدار عمل کند.
در نگاه اول، رشد درآمد عملیاتی خودروسازان میتواند نشانهای از بهبود وضعیت این صنعت به شمار آید. افزایش قیمت محصولات، رشد نسبی تولید و افزایش حجم فروش در مقاطع مختلف، موجب افزایش گردش مالی شرکتها شده است. اما بررسی دقیقتر صورتهای مالی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از این درآمدها در هزینههای سربار، هزینههای مالی، بدهیهای بانکی، زیان ناشی از قیمتگذاری دستوری و ناکارآمدی زنجیره تولید هدر میرود.
به همین دلیل، حتی در دورههایی که درآمد عملیاتی افزایش یافته، حاشیه سود شرکتها همچنان شکننده یا منفی باقی مانده است. یکی از چالشهای اساسی صنعت خودرو، هزینه بالای تولید نسبت به بهرهوری است. برخی خطوط تولید نیاز به نوسازی دارند و بخشی از هزینهها ناشی از فرسودگی تجهیزات، مصرف بالای انرژی و ضعف در بهرهوری است.
در چنین شرایطی، افزایش تولید لزوماً به معنای کاهش هزینه تمامشده نیست. از سوی دیگر، ساختار مالی خودروسازان نیز به یکی از عوامل اصلی فشار بر سودآوری تبدیل شده است.
وابستگی به تسهیلات بانکی و انباشت بدهی در سالهای گذشته باعث شده تا هزینههای مالی سهم بزرگی از منابع شرکتها را به خود اختصاص دهد. در نتیجه، بخشی از درآمد حاصل از فروش خودرو نه صرف توسعه فناوری و بهبود کیفیت، بلکه صرف بازپرداخت بدهیها و هزینههای مالی میشود.
این چرخه معیوب، توان سرمایهگذاری برای نوسازی خطوط تولید و ارتقای فناوری را نیز محدود کرده است. همچنین سیاست قیمتگذاری دستوری در سالهای اخیر فشار مضاعفی بر تراز مالی خودروسازان وارد کرده است. فاصله میان قیمت کارخانه و بازار، علاوه بر ایجاد رانت، تعادل مالی شرکتها را نیز بر هم زده است.
هرچند افزایش قیمت محصولات در برخی مقاطع به رشد درآمد عملیاتی منجر شده، اما به دلیل افزایش همزمان هزینهها و ضعف ساختار تولید، این افزایش درآمد نتوانسته بحران سودآوری را حل کند.
اصلاح ساختار مالی، کاهش هزینههای سربار، نوسازی فناوری تولید، افزایش بهرهوری نیروی انسانی، آزادسازی قیمتگذاری خودرو همراه با تقویت رقابت در این صنعت و جذب سرمایهگذاری برای توسعه فناوری از جمله مهمترین راهکارهایی است که میتواند مسیر صنعت خودرو را تغییر دهد.
بدون چنین اصلاحاتی، افزایش درآمد عملیاتی تنها به رشد ظاهری ارقام مالی منجر خواهد شد و نمیتواند تضمینی برای سودآوری پایدار و خروج این صنعت از بحران باشد.
