تقاضای بازار خودرو تغییر مسیر داد؛ معاملات خودروهای کارکرده پیشتاز شدند

این تغییر در تقاضا همزمان با اعلام برنامه واردات ۸۰ هزار دستگاه خودرو تا پایان سال و نوسانات قیمت محصولات داخلی، مونتاژی و وارداتی به وقوع پیوسته و فضای تصمیمگیری را برای خریداران محتاطتر از قبل کرده است.
فعالان بازار معتقدند که در شرایط کنونی، خریداران بیش از هر زمان دیگری به دنبال کاهش ریسک هستند.
نگرانی از کاهش احتمالی قیمت خودروهای صفر در صورت افزایش عرضه و همچنین محدودیت منابع مالی خانوارها، موجب شده است که بازار خودروهای دستدوم به گزینهای مطمئنتر تبدیل شود.
به این ترتیب، بازار خودرو که در ماههای اخیر بیشتر تحت تأثیر انتظارات تورمی قرار داشت، اکنون در فاز انتظار و احتیاط به سر میبرد.
کاهش قدرت خرید؛ محرک اصلی تغییر رفتار
اولین عامل مؤثر بر این تغییر مسیر، کاهش محسوس قدرت خرید است.
افزایش سطح عمومی قیمتها و فاصله گرفتن بهای خودرو از درآمد خانوارها، خرید خودرو صفر را برای بخش قابل توجهی از متقاضیان دشوار کرده است.
در چنین شرایطی، خودروهای کارکرده به دلیل قیمت پایینتر، امکان ورود به بازار را با سرمایه محدودتر فراهم میکنند.
بررسیها نشان میدهد که در بسیاری از مدلها، اختلاف قیمت میان نسخه صفر و نمونههای یک تا سه سال کارکرده به حدی رسیده که خریداران ترجیح میدهند با پذیرش میزان محدودی کارکرد، از پرداخت هزینه بالاتر برای خودروهای صفرکیلومتر صرفنظر کنند.
این موضوع بهویژه در خودروهای پرتیراژ داخلی و برخی از مدلهای مونتاژی مشهود است.
سایه واردات بر تصمیم خریداران
اعلام خبر واردات ۸۰ هزار دستگاه خودرو تا پایان سال از سوی وزارت صمت، اگرچه هنوز بهطور کامل در بازار تحقق نیافته، اما از نظر روانی بر رفتار خریداران تأثیر گذاشته است.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگونه سیگنال افزایشی در سمت عرضه میتواند انتظارات قیمتی را تعدیل کند.
در نتیجه، بخشی از متقاضیان خرید خودرو صفر با این تصور که احتمال افت قیمت در ماههای آینده وجود دارد، تصمیم خود را به تعویق انداخته یا به بازار خودروهای کارکرده منتقل کردهاند.
خودروهای صفرکیلومتر که در مقاطعی به عنوان سرمایهای ارزشمند شناخته میشدند، اکنون با تردید بیشتری مواجه هستند.
خریداران دیگر اطمینان سابق نسبت به حفظ یا رشد قیمت کوتاهمدت را ندارند و همین عدم قطعیت، جذابیت بازار خودروهای صفر را کاهش داده است.
بازار دستدوم؛ کمریسکتر در نگاه خریدار
در مقابل، بازار خودروهای کارکرده از نظر بسیاری از متقاضیان کمریسکتر ارزیابی میشود.
بخش قابل توجهی از افت ارزش خودرو در سال نخست استفاده اتفاق میافتد؛ بنابراین خریداران تصور میکنند دامنه کاهش قیمت در این بخش محدودتر است.
از سوی دیگر، نقدشوندگی نسبتاً مناسب خودروهای پرتقاضای کارکرده، اطمینان بیشتری برای خروج از بازار در صورت نیاز فراهم میکند.
البته این روند به معنای رونق کامل بازار دستدوم نیست.
فعالان صنفی میگویند حجم معاملات نسبت به دورههای اوج بازار همچنان پایین است، اما سهم خودروهای کارکرده از معاملات انجامشده افزایش یافته است.
به بیان دیگر، بازار در رکود معاملاتی قرار دارد، اما در همین سطح محدود نیز کفه تقاضا به سمت خودروهای دستدوم سنگینی میکند.
چشمانداز بازار در ماههای پیشرو
تداوم این روند تا حد زیادی به میزان تحقق وعدههای وارداتی و ثبات متغیرهای کلان اقتصادی وابسته است.
اگر عرضه خودروهای وارداتی بهطور ملموس افزایش یابد، احتمال تشدید فضای انتظار در بازار خودروهای صفر وجود دارد.
در مقابل، در صورت کندی واردات یا بازگشت انتظارات تورمی، ممکن است بخشی از تقاضا بار دیگر به بازار خودروهای صفر بازگردد.
در مجموع، تغییر جهت تقاضا به سمت خودروهای کارکرده را میتوان نشانهای از احتیاط مصرفکنندگان در مواجهه با آینده نامطمئن بازار دانست؛ بازاری که بیش از آنکه تحت تأثیر نیاز مصرفی صرف باشد، از انتظارات، سیاستهای عرضه و قدرت خرید خانوارها تأثیر میپذیرد.
تا زمانی که این متغیرها به ثبات نرسند، بهنظر میرسد خودروهای کارکرده همچنان مقصد اصلی بخش مهمی از خریداران باقی بمانند.




